ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందన్నది నిరంతరం మారే అంచనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల అధికారిక సూచనలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి. ప్రకృతిని నియంత్రించలేకపోయినా, నీటిని పొదుపు చేయడం, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, వ్యవసాయాన్ని ముందస్తుగా సిద్ధం చేయడం మన చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. భయంతో కాదు, శాస్త్రీయ అవగాహనతో, సమిష్టి బాధ్యతతో రాజకీయాలకతీతంగా ఈ సవాల్ ను ఎదుర్కోవాలి.!
మార్గం – అడుగు, ఎడిటోరియల్
ప్రకృతి వైపరీత్యాలను పూర్తిగా నివారించడం మనిషి చేతుల్లో లేదు. కానీ, వాటి ప్రభావాన్ని తగ్గించుకోవడం మాత్రం సాధ్యమే. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్న ఎల్‌నినో పరిణామం ఈ విషయాన్ని మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది. పసిఫిక్‌ మహాసముద్ర జలాలు అసాధారణంగా వేడెక్కడం, వర్షపాతంలో మార్పులు, అధిక ఉష్ణోగ్రతల ముప్పు భారత్‌తోపాటు అనేక దేశాలకు సవాళ్లు విసురుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో భయాందోళనలకు గురికావడం కంటే, శాస్త్రీయ అంచనాల ఆధారంగా ముందస్తు చర్యలు చేపట్టడం అత్యవసరం.
మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే పెరిగే సహజ వాతావరణ పరిణామమే ఎల్ నినో. దీనివల్ల గాలుల దిశ, మేఘాల కదలిక, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం ప్రభావితమవుతాయి.
ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంవో) 2026 అక్టోబర్ 8న విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం, అక్టోబర్–డిసెంబర్‌ కాలంలో నినో 3.4 ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల వ్యత్యాసం సగటున 3.7 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు చేరవచ్చు. ఈ పరిణామం డిసెంబర్‌ నాటికి గరిష్ఠ స్థాయికి చేరే అవకాశం ఉంది. అమెరికా జాతీయ సముద్ర, వాతావరణ పరిపాలనా సంస్థ (ఎన్‌ఓఏఏ) అక్టోబర్ 8 అంచనా ప్రకారం, 2027 జనవరి–మార్చి వరకు బలమైన లేదా అత్యంత బలమైన ఎల్‌నినో పరిస్థితులు కొనసాగేందుకు 83 శాతానికి పైగా అవకాశం ఉంది. అయితే, ఇది వాతావరణ నమూనాల ఆధారంగా చేసిన అంచనా మాత్రమే. ప్రతి ప్రాంతంలోనూ ఒకే స్థాయిలో ప్రభావం ఉంటుందని భావించరాదు.
ఎల్‌నినో ప్రభావం భారతదేశంలో ప్రధానంగా రుతుపవనాలు, వ్యవసాయం, జలవనరులపై కనిపించే అవకాశం ఉంది. భారత వాతావరణ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం, 2026 జూన్‌–సెప్టెంబర్‌ నైరుతి రుతుపవన కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణ వర్షపాతం 868.6 మిల్లీమీటర్లు కాగా, నమోదైన వర్షపాతం 759.4 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే. అంటే సాధారణంతో పోలిస్తే 12.6 శాతం లోటు మాత్రమే నమోదైంది. ఇది వ్యవసాయ రంగం, భూగర్భ జలాలు, జలాశయాల నిర్వహణపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచే అంశం.
డబ్ల్యూఎంవో, దక్షిణాసియా వాతావరణ అంచనాల ప్రకారం, 2026 అక్టోబర్–డిసెంబర్‌ మధ్య ప్రాంతాలవారీగా వర్షపాతంలో వ్యత్యాసాలు, సాధారణం కంటే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశముంది. అయితే ఎల్‌నినో ఒక్కటే వర్షాభావానికి కారణం కాదు. హిందూ మహాసముద్ర ద్విధ్రువం, స్థానిక వాతావరణ వ్యవస్థలు, గాలుల మార్పులు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. అందువల్ల తెలంగాణలో కరువు తీవ్రతను అంచనా వేయాలంటే రాష్ట్రానికి సంబంధించిన తాజా వర్షపాతం, జలాశయాల నిల్వలు, భూగర్భ జలాల గణాంకాలను పరిశీలించాలి.
వర్షాభావం ముదిరితే సాగునీటి కొరతతోపాటు తాగునీటి సరఫరా కూడా సవాల్ గా మారుతుంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పంటల ప్రణాళిక, నీటి పంపిణీ, ప్రత్యామ్నాయ పంటల ఎంపికకు ప్రభుత్వం ముందస్తు కార్యాచరణ రూపొందించాలి. చెరువులు, కుంటలు, జలాశయాల్లో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని శాస్త్రీయంగా వినియోగించాలి. వర్షపు నీటి సంరక్షణ, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ, లీకేజీల నియంత్రణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రజలు కూడా అవసరానికి మించి నీటిని వృథా చేయకుండా బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి.
అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, ఉక్కపోత వల్ల డీహైడ్రేషన్‌, నీరసం, మైకం, వడదెబ్బ ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి. దాహం వేసే వరకు వేచి ఉండకుండా నీరు తాగడం, తీవ్రమైన ఎండ వేళల్లో బయటకు వెళ్లడం తగ్గించడం, తేలికపాటి దుస్తులు ధరించడం అవసరం. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. గందరగోళం, స్పృహ కోల్పోవడం లేదా తీవ్రమైన వేడి లక్షణాలు కనిపిస్తే తక్షణ వైద్య సహాయం పొందాలి.
ఎల్‌నినో వంటి ప్రకృతి పరిణామాలను రాజకీయ విమర్శలకు పరిమితం చేయకుండా ప్రజల రక్షణకు ఉపయోగించుకోవాలి. ప్రభుత్వాలు అధికారిక వాతావరణ హెచ్చరికలను ప్రజలకు చేరవేయాలి. రైతులకు సమయానుకూల సూచనలు, తాగునీటి సరఫరాపై స్పష్టమైన ప్రణాళిక, అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం ముందస్తు ఏర్పాట్లు ఉండాలి. ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, స్థానిక సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి.
ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందన్నది నిరంతరం మారే అంచనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల అధికారిక సూచనలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి. ప్రకృతిని నియంత్రించలేకపోయినా, నీటిని పొదుపు చేయడం, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, వ్యవసాయాన్ని ముందస్తుగా సిద్ధం చేయడం మన చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. భయంతో కాదు, శాస్త్రీయ అవగాహనతో, సమిష్టి బాధ్యతతో ఈ సవాల్ ను ఎదుర్కోవాలి.
