సుంకాల అస్త్రంతో అమెరికా మరోసారి ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని కుదిపేస్తోంది. రష్యా, ఇరాన్‌లపై ఆంక్షల పేరుతో భారత్, చైనాలపై కూడా భారీ సుంకాల ముప్పు తెరపైకి వచ్చింది. ముఖ్యంగా రష్యా చమురు దిగుమతుల విషయంలో భారత్‌పై ఒత్తిడి పెరగడం ఇప్పుడు దేశ ఇంధన భద్రత, వాణిజ్యం, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందన్న ప్రశ్నలను రేకెత్తిస్తోంది.
మార్గం – అడుగు, ఎడిటోరియల్
అమెరికా విధిస్తున్న వరుస సుంకాలు, ఆంక్షలు ప్రపంచ వాణిజ్య వ్యవస్థలో ఆందోళనకు దారితీస్తున్నాయి. ఏ దేశంతోనైనా తన ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా వాణిజ్య సంబంధాలు ఉన్నాయని భావిస్తే భారీ సుంకాల అస్త్రాన్ని ప్రయోగించేందుకు అగ్రరాజ్యం వెనుకాడటం లేదు. తాజాగా రష్యా, ఇరాన్‌లపై కఠిన ఆంక్షలు విధించడంతో పాటు, ఆ దేశాల నుంచి ముడి చమురు, ఇంధన వనరులను దిగుమతి చేసుకునే భారత్, చైనా వంటి దేశాలపైనా భారీ ప్రతీకార సుంకాలు విధించే అధికారాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడికి కల్పించే బిల్లుకు కాంగ్రెస్ ఆమోదం తెలిపింది. ‘ద లిండ్సే ఓ గ్రాహం శాంక్షనింగ్ రష్యా అండ్ ఇరాన్ చట్టం-2026’గా పేర్కొంటున్న ఈ బిల్లు ప్రతినిధుల సభలో 262-159 ఓట్ల తేడాతో ఆమోదం పొందింది. గతంలోనే సెనేట్ ఆమోదం పొందిన నేపథ్యంలో అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సంతకంతో ఇది చట్టంగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఈ చట్టం అమల్లోకి వస్తే రష్యా రాజకీయ నాయకత్వం, కీలక ఇంధన రంగాలపై మరిన్ని ఆంక్షలు విధించే అవకాశం అమెరికా అధ్యక్షుడికి లభిస్తుంది. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలను తప్పించుకుని రష్యా చమురును సముద్ర మార్గాల్లో రవాణా చేస్తున్నట్లు భావించే ‘షాడో ఫ్లీట్’పై కూడా కఠిన చర్యలు తీసుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా రష్యాతో వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగించే భారత్, చైనా వంటి దేశాలపై 100 శాతం వరకు ప్రతీకార సుంకాలు విధించే అధికారం అధ్యక్షుడికి కల్పించడం అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఇరాన్ చమురు వ్యాపారం, ఆర్థిక లావాదేవీలపైనా మరిన్ని ఆంక్షలకు ఈ చట్టం మార్గం సుగమం చేస్తుంది.
అమెరికా చర్యలపై భారత్ తన వైఖరిని స్పష్టంగా వెల్లడించింది. 140 కోట్లకు పైగా ప్రజల ఇంధన భద్రతను కాపాడటం ప్రభుత్వ ప్రథమ కర్తవ్యమని పేర్కొంటూ, దేశ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా అందుబాటులో ఉన్న వివిధ మార్గాల ద్వారా ఇంధన అవసరాలను తీర్చుకుంటామని స్పష్టం చేసింది. రష్యాపై విధించే ఆంక్షల ప్రభావాన్ని భారత్‌పై సుంకాల రూపంలో మోపడం ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపడమే కాకుండా అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌లో అస్థిరతకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉందని భారత వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
చైనా కూడా అమెరికా ప్రతిపాదిత చర్యలను వ్యతిరేకించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి ఆమోదం లేని ఏకపక్ష ఆంక్షలను తాము అంగీకరించబోమని స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు ఐరాస భద్రతా మండలిలో ఇరాన్‌పై అమెరికా ప్రతిపాదించిన తీర్మానానికి రష్యా, చైనా వీటో వేయడం కూడా అమెరికా దౌత్య ప్రయత్నాలకు ఎదురుదెబ్బగా నిలిచింది. ఓటింగ్‌లో తీర్మానం 11-2తో తిరస్కరణకు గురికాగా, సోమాలియా, పాకిస్థాన్ ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉన్నాయి.
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం నేపథ్యంలో 2015లో కుదిరిన అణు ఒప్పందం, అనంతరం వచ్చిన పరిణామాల కారణంగా ఆ దేశంపై అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరాన్‌పై ఆంక్షలను మరింత కఠినతరం చేయాలన్న అమెరికా ప్రయత్నాలకు రష్యా, చైనా నుంచి ప్రతిఘటన ఎదురవుతోంది. ఈ పరిణామాలు చూస్తే ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఏకపక్ష ఒత్తిళ్లకు బదులుగా బహుళ ధ్రువ వ్యవస్థ బలపడుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. అమెరికా తీసుకుంటున్న సుంకాలు, ఆంక్షలు కేవలం ఆయా దేశాలపై మాత్రమే కాకుండా ఇంధన ధరలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, సరఫరా వ్యవస్థలు, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల ఆంక్షలు, సుంకాల ద్వారా ఒత్తిడి పెంచడం కంటే పరస్పర ప్రయోజనాలు, చర్చలు, అంతర్జాతీయ నిబంధనల ఆధారంగా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాల్సిన అవసరం మరింత స్పష్టమవుతోంది.
