వానలు ముఖం చాటేస్తే పంటలు ఎండిపోతాయి.. పంటలు తగ్గితే ధరలు మండిపోతాయి.. ధరలు పెరిగితే సామాన్యుడి వంటింటిలో మంటలు చెలరేగుతాయి. నిర్ణీత బడ్జెట్‌ బుగ్గిపాలవుతుంది! వాతావరణ అస్థిరతకు అంతర్జాతీయ సంక్షోభాలు తోడవుతున్న వేళ ఆహార ఉత్పత్తి, భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లుతోంది. ఇది భవిష్యత్‌ భయం కాదు.. ముందస్తు హెచ్చరిక. ఇప్పుడు మేల్కోకపోతే రేపటి మూల్యం మరింత భారమే!
మార్గం – అడుగు, ఎడిటోరియల్
వాతావరణంలో మార్పులు.. వర్షాల అస్థిరత.. వ్యవసాయంపై పెరుగుతున్న ఒత్తిడి.. అంతర్జాతీయంగా యుద్ధాలు, ఇంధనం–ఎరువుల ధరల హెచ్చుతగ్గులు.. ఇవన్నీ కలసి సామాన్యుడి జీవన వ్యయాన్ని మరింత భారంగా మార్చే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. వర్షపాతం, జలవనరులు, పంటల దిగుబడులు, సరఫరా వ్యవస్థలు పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నందున ఒక చోట ఏర్పడే లోటు చివరకు మార్కెట్‌లో ధరల రూపంలో కనిపిస్తుంది. 2026లో ఎల్‌నినో పరిస్థితులు అభివృద్ధి చెందే అవకాశాన్ని భారత వాతావరణ శాఖ ముందుగానే సూచించింది. అదే సమయంలో వాతావరణ పరిస్థితులను నిరంతరం పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరాన్ని కూడా స్పష్టం చేసింది.
వర్షాలు సమయానికి, సమృద్ధిగా కురవకపోతే మొదటి దెబ్బ వ్యవసాయానికే. సాగునీటి లభ్యత తగ్గితే రైతులు భూగర్భజలాలపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. బోర్లు ఎండిపోతే పెట్టుబడి పెరుగుతుంది. పంటలు ఎండిపోతాయి. పంట దిగుబడి తగ్గితే రైతుకు నష్టం, మార్కెట్‌లో సరఫరా తగ్గితే వినియోగదారుడికి ధరల భారం. ఈ రెండింటి మధ్య చిక్కుకునేది సామాన్య కుటుంబమే. ముఖ్యంగా బియ్యం, పప్పులు, కూరగాయలు, నూనెలు వంటి నిత్యావసరాల ధరలు పెరిగితే కుటుంబ బడ్జెట్‌ నేరుగా దెబ్బతింటుంది. ప్రస్తుతం దేశంలో ఆహార కొరత ఉందని చెప్పలేకపోయినా, ఆహార ధరల స్థిరత్వం మాత్రం నిరంతర అప్రమత్తత కోరుతోంది. కేంద్ర గణాంకాల ప్రకారం ఆహారం, పానీయాల ధరల కదలికను వినియోగదారుల ధరల సూచీలో ప్రత్యేకంగా నమోదు చేస్తున్నారు.
ఇక అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు మరో సవాల్. యుద్ధాలు, సముద్ర రవాణాలో అంతరాయాలు, ముడిచమురు ధరల మార్పులు, ఎరువుల సరఫరాలో ఒడిదుడుకులు వంటి పరిణామాలు వ్యవసాయ వ్యయాన్ని పెంచగలవు. భారత్ ఇంధనం, ఎరువులు, కొన్ని కీలక ముడిసరుకుల విషయంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై ఆధారపడుతున్నందున ప్రపంచ మార్కెట్‌లో ధరలు పెరిగితే దాని ప్రభావం దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపైనా పడుతుంది. సబ్సిడీలు పెంచడం ద్వారా ప్రజలపై భారాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నం చేసినా, ప్రభుత్వ ఆర్థిక వనరులపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. అందుకే ఆహార భద్రతను కేవలం పంటల ఉత్పత్తి సమస్యగా కాకుండా ఆర్థిక, పర్యావరణ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సమస్యగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.
జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు, భూగర్భజలాల పరిస్థితి, పంటల సాగు విస్తీర్ణం, మార్కెట్‌ సరఫరా వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాలు ముందస్తు ప్రణాళికతో వ్యవహరించాలి. వర్షాలు ఎప్పుడు పడతాయో ఎదురు చూసే విధానానికి బదులుగా అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి చుక్క నీటిని సమర్థంగా వినియోగించే వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి. చెరువులు, కాలువలు, జలాశయాల నిర్వహణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. రైతులకు నాణ్యమైన విత్తనాలు, ఎరువులు, పంట రుణాలు అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలి. పంటల వైవిధ్యీకరణను ప్రోత్సహించడంతో పాటు పంట నష్టాల సమయంలో రైతులను ఆదుకునే వ్యవస్థ మరింత వేగంగా పనిచేయాలి.
తెలంగాణ వంటి వ్యవసాయాధారిత రాష్ట్రాల్లో ఈ బాధ్యత మరింత కీలకం. ఒకవైపు ప్రాజెక్టులు, చెరువులు, భూగర్భజలాల సమర్థ వినియోగం అవసరం కాగా, మరోవైపు రైతు పెట్టుబడి భారం తగ్గించాల్సిన అవసరం ఉంది. నీటి లభ్యతను ముందుగానే అంచనా వేసి పంటల సాగుపై శాస్త్రీయ సూచనలు ఇవ్వాలి. రాష్ట్రం–కేంద్రం మధ్య రాజకీయ భేదాలకు అతీతంగా నీరు, వ్యవసాయం, ఆహార భద్రత వంటి అంశాల్లో సమన్వయం తప్పనిసరి.
ప్రజలను భయపెట్టడం కంటే, ముందే అప్రమత్తం చేయడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత. వర్షం తగ్గితే పంట తగ్గుతుంది. పంట తగ్గితే సరఫరా తగ్గుతుంది. సరఫరా తగ్గితే ధర పెరుగుతుంది. చివరకు ఆ ధరను చెల్లించేది సామాన్యుడే. అందుకే ఆహార సంక్షోభం తలుపు తట్టే వరకు వేచి చూడకుండా, నీటి నిల్వల నుంచి మార్కెట్‌ నియంత్రణ వరకు ఇప్పుడే సమగ్ర కార్యాచరణ అవసరం. వర్షం ఎప్పుడు కురుస్తుందో మన చేతుల్లో లేకపోవచ్చు. కానీ, వర్షాభావం వల్ల సామాన్యుడి వంటింట్లో మంటలు చెలరేగకుండా, ఆ మంట చల్లారకుండా చూడటం మాత్రం ప్రభుత్వాల చేతుల్లోనే ఉంది!
