సీజేపీ గత ఆందోళనల సందర్భంగా అసాంఘిక శక్తులు చొరబడ్డాయన్న ఆరోపణలను కూడా తేలికగా తీసుకోలేం. అయితే ఖలిస్తాన్ అనుకూల శక్తులు లేదా ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదులు నిరసనలో చేరతారన్న వాదనలను నిర్ధారిత ఆధారాలు లేకుండా వాస్తవాలుగా ప్రచారం చేయడం ప్రమాదకరం. ఇంటెలిజెన్స్ హెచ్చరికలు ఉంటే వాటి ఆధారంగా పోలీసులు ముందస్తు భద్రతా చర్యలు తీసుకోవాలి. నిరసనకారులందరినీ అనుమానితులుగా చూడకూడదు.
అందుకే సెప్టెంబర్ 5న అసలు పరీక్ష సీజేపీకి మాత్రమే కాదు, ఢిల్లీ పోలీసులకు, పరిపాలనకు కూడా. నిరసనకారులు క్రమశిక్షణ పాటిస్తే, పోలీసులు పరిమితులు స్పష్టంగా నిర్దేశించి సమానంగా అమలు చేస్తే ప్రజాస్వామ్య హక్కు, ప్రజా భద్రత రెండూ కాపాడవచ్చు. సుప్రీంకోర్టు తలుపులు మూయలేదు. బాధ్యతను సంబంధిత సంస్థల చేతుల్లో పెట్టింది. ఇప్పుడు ఆ బాధ్యతను రాజకీయ ప్రదర్శనగా కాకుండా ప్రజాస్వామ్య పరిపక్వతకు పరీక్షగా చూడాల్సిన సమయం.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
ఢిల్లీలో సెప్టెంబర్ 5న కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ప్రతిపాదించిన నిరసన మార్చ్ రాజకీయంగానేగాక, రాజ్యాంగబద్ధమైన నిరసన హక్కు. ప్రజా శాంతి, జాతీయ భద్రత మధ్య పరీక్షగా మారింది. కేంద్రం ఇచ్చిన హామీల అమలు కోరుతూ ఇండియా గేట్ నుంచి ఢిల్లీ పోలీస్ ప్రధాన కార్యాలయం వరకు మార్చ్ నిర్వహించాలని సీజేపీ నిర్ణయించింది. జూలై 25న ఇచ్చిన హామీలతో 36 రోజుల ఆందోళన విరమించామని, ఇప్పుడు వాటి అమలులో జాప్యం జరుగుతోందన్నది సీజేపీ ప్రధాన ఆరోపణ.
ఈ నేపథ్యంలో రిటైర్డ్ ఢిల్లీ పోలీస్ అధికారి రాజేంద్ర సింగ్ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. సున్నితమైన ప్రాంతాల్లో భారీ ర్యాలీలు, నిరసనలకు ముందస్తు పోలీసు అనుమతి తప్పనిసరి చేయాలని ఆయన కోరారు. ఇండియా గేట్, సెంట్రల్ విస్టా పరిసరాలు వంటి రాజ్యాంగ, భద్రతాపరంగా కీలక ప్రాంతాల్లో అనుమతి లేకుండా భారీ సమీకరణలను నియంత్రించాలని పిటిషన్లో విజ్ఞప్తి చేశారు. అంతేకాకుండా సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో జరగనున్న బ్రిక్స్ సదస్సు పూర్తయ్యే వరకు ఇటువంటి కార్యక్రమాలను వాయిదా వేయాలని కోరారు.
అయితే, సుప్రీంకోర్టు ముందస్తు నిషేధానికి సిద్ధపడలేదు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో అవాంఛనీయ ఘటన జరుగుతుందని ముందుగానే ఊహించడానికి బలమైన కారణాలు లేవని స్పష్టం చేసింది. అందరూ బాధ్యతాయుతంగా, శాంతియుతంగా, చట్టబద్ధంగా వ్యవహరిస్తారని ఆశిస్తున్నట్లు పేర్కొంది. మార్చ్ ను నేరుగా నిలిపివేయకుండా కేంద్రం, ఢిల్లీ పోలీసులకు నోటీసులు జారీ చేసి, ఈ అంశాన్ని ఇప్పటికే పెండింగ్లో ఉన్న సంబంధిత పిటిషన్లతో కలిపి సెప్టెంబర్ 10న విచారించనుంది.
ఇక్కడ సుప్రీంకోర్టు వైఖరిలో ఒక కీలక రాజ్యాంగ సూత్రం కనిపిస్తోంది. నిరసన హక్కు ఉందని చెప్పడం ఒక విషయం. ఆ హక్కును ప్రజా శాంతికి భంగం కలిగించే విధంగా వినియోగించుకోవడం మరో విషయం. ఒక నిరసన జరగకముందే దానిలో హింస జరుగుతుందని ఊహించి నిషేధించడం న్యాయపరంగా సమర్థించుకోవడం కష్టం. అదే సమయంలో నిరసన పేరుతో రహదారుల దిగ్బంధం, ప్రభుత్వ ఆస్తుల ధ్వంసం లేదా పోలీసులపై దాడులు జరిగితే వాటిని అడ్డుకోవడం ప్రభుత్వ బాధ్యత.
ఈ వివాదానికి మరో ముఖ్యమైన కోణం బ్రిక్స్ సదస్సు. భారతదేశం 2026లో బ్రిక్స్ అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టింది. సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో 18వ బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశం జరగనుంది. ఈ ఏడాది భారత అధ్యక్షతన ఇప్పటికే 25కు పైగా నగరాల్లో 350కుపైగా సమావేశాలు, ఉన్నతస్థాయి కార్యక్రమాలు నిర్వహించినట్లు అధికారిక సమాచారం చెబుతోంది. బ్రిక్స్ 2026కు “సుస్థిరత కోసం స్థితిస్థాపకత, సహకారం ఆవిష్కరణ మరియు నిర్మాణం” అనే థీమ్ను భారత్ నిర్ణయించింది.
అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఈ సదస్సుకు ఉన్న ప్రాధాన్యత దృష్ట్యా ఢిల్లీలో భద్రతా ఏర్పాట్లు ఇప్పటికే కఠినతరం అవుతున్నాయి. సెప్టెంబర్ 2న నిర్వహించిన భద్రతా రిహార్సల్ సందర్భంగా ఢిల్లీ ట్రాఫిక్ పోలీసులు 22 డైవర్షన్ పాయింట్లు, 35కుపైగా రహదారులపై నియంత్రణలు చేపట్టారు. అంటే సెప్టెంబర్ 5న భారీ ర్యాలీ జరిగే సమయానికి నగర యంత్రాంగం సాధారణ పరిస్థితులతో పోలిస్తే మరింత అప్రమత్తంగా ఉండటం సహజం.
అయితే, భద్రత పేరుతో ప్రజాస్వామ్య నిరసనకు పూర్తిగా తలుపులు మూయడం కూడా సరైన పరిష్కారం కాదు. సుప్రీంకోర్టు ఇదే విషయాన్ని పరోక్షంగా గుర్తుచేసింది. అనుమతులు, మార్గం, జనసమీకరణ పరిమితులు, ట్రాఫిక్ నిర్వహణ వంటి అంశాలను సంబంధిత అధికారులు నిర్ణయించాలి. కోర్టు ప్రతి పరిపాలనా నిర్ణయానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మారకూడదన్నది ఈ తీర్పు వెనుక ఉన్న ప్రధాన సందేశం.
ఇక గత ఆందోళనల సందర్భంగా అసాంఘిక శక్తులు చొరబడ్డాయన్న ఆరోపణలను కూడా తేలికగా తీసుకోలేం. అయితే ఖలిస్తాన్ అనుకూల శక్తులు లేదా ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదులు నిరసనలో చేరతారన్న వాదనలను నిర్ధారిత ఆధారాలు లేకుండా వాస్తవాలుగా ప్రచారం చేయడం ప్రమాదకరం. ఇంటెలిజెన్స్ హెచ్చరికలు ఉంటే వాటి ఆధారంగా పోలీసులు ముందస్తు భద్రతా చర్యలు తీసుకోవాలి. నిరసనకారులందరినీ అనుమానితులుగా చూడకూడదు.
అందుకే సెప్టెంబర్ 5న అసలు పరీక్ష సీజేపీకి మాత్రమే కాదు, ఢిల్లీ పోలీసులకు, పరిపాలనకు కూడా. నిరసనకారులు క్రమశిక్షణ పాటిస్తే, పోలీసులు పరిమితులు స్పష్టంగా నిర్దేశించి సమానంగా అమలు చేస్తే ప్రజాస్వామ్య హక్కు, ప్రజా భద్రత రెండూ కాపాడవచ్చు. సుప్రీంకోర్టు తలుపులు మూయలేదు. బాధ్యతను సంబంధిత సంస్థల చేతుల్లో పెట్టింది. ఇప్పుడు ఆ బాధ్యతను రాజకీయ ప్రదర్శనగా కాకుండా ప్రజాస్వామ్య పరిపక్వతకు పరీక్షగా చూడాల్సిన సమయం.
