మూగబోయిన ఎనిమిది దశాబ్దాల అప్రతిహత గాన ప్రయాణం
పరిచయం: భారతీయ సంగీతపు ఇంద్రధనుస్సు
భారతీయ చలనచిత్ర సంగీత చరిత్రలో ‘ఆశా భోంస్లే’ అనేది కేవలం ఒక పేరు కాదు, అదొక సంచలనం. ఏడు దశాబ్దాలకు పైగా తన స్వరంతో కోట్లాది మందిని ఉర్రూతలూగించిన ఘనత ఆమెది. లతా మంగేష్కర్ వంటి దిగ్గజం నీడలో కెరీర్ ప్రారంభించినా, తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక శైలిని, గుర్తింపును సంపాదించుకుని “మెలోడీ క్వీన్” గా ఎదిగారు. క్లాసికల్ పాటలైనా, క్యాబరే సాంగ్స్ అయినా, గజల్స్ అయినా.. ఆమె గొంతులో పలికితే అది అద్భుతమే.
జననం & బాల్యం: సంగీతమే ఊపిరిగా..
ఆశా భోంస్లే 1933, సెప్టెంబర్ 8న** మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీ జిల్లాలో ఒక సంగీత కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి పండిట్ దీనానాథ్ మంగేష్కర్ శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసులు మరియు నాటక కర్త. ఆశాకు తొమ్మిదేళ్ల వయసున్నప్పుడే తండ్రి మరణించడంతో, కుటుంబ భారం ఆమెపై మరియు అక్క లతా మంగేష్కర్‌పై పడింది. దీంతో అతి చిన్న వయసులోనే వారు ప్లేబ్యాక్ సింగింగ్‌లోకి అడుగుపెట్టాల్సి వచ్చింది.
కెరీర్ ప్రారంభం: ముళ్ళ బాట నుంచి పూల బాట వరకు
1943లో ‘మాఝా బాళ్’ అనే మరాఠీ చిత్రంతో ఆశా తన ప్రయాణాన్ని మొదలుపెట్టారు. హిందీలో 1948లో ‘చునారియా’ చిత్రంతో అరంగేట్రం చేశారు. అయితే, ఆ సమయంలో లతా మంగేష్కర్, గీతా దత్, షంషాద్ బేగం వంటి గాయనీమణుల హవా నడుస్తుండటంతో, ఆశాకు కేవలం చిన్న చిన్న పాత్రలు లేదా ఐటమ్ సాంగ్స్ మాత్రమే దక్కేవి. కానీ ఆమె నిరాశ చెందకుండా తన గొంతులోని వైవిధ్యాన్ని మెరుగుపరుచుకున్నారు.
ఆర్.డి. బర్మన్ మరియు ఓ.పి. నయ్యర్: కెరీర్ మలుపులు
ఆశా భోంస్లే కెరీర్‌ను మలుపు తిప్పిన వారు సంగీత దర్శకులు ఓ.పి. నయ్యర్ మరియు ఆర్.డి. బర్మన్.
ఓ.పి. నయ్యర్: 1950లలో ‘నయా దౌర్’ సినిమాతో ఆశాకు పెద్ద బ్రేక్ ఇచ్చారు. వీరి కాంబినేషన్‌లో వచ్చిన ‘ఆయే మెహెర్బాన్’, ‘ఇషారో ఇషారో మే’ వంటి పాటలు ఎవర్ గ్రీన్.
ఆర్.డి. బర్మన్ (పంచమ్ దా): 1970లలో ఆశా-పంచమ్ కాంబినేషన్ సంగీత ప్రపంచాన్ని షేక్ చేసింది. ‘దమ్ మారో దమ్’, ‘పియా తూ అబ్ తో आजा’ వంటి పాటలు భారతీయ పాప్ సంగీతానికి పునాది వేశాయి. వీరిద్దరి వృత్తిపరమైన అనుబంధం తర్వాత వివాహ బంధంగా మారింది.
ముఖ్యమైన ఘనతలు మరియు రికార్డులు (Key Data & Records)
ఆశా భోంస్లే సాధించిన విజయాలను గణాంకాల్లో చూస్తే ఎవరైనా ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే:
గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్: 2011లో ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా స్టూడియో రికార్డింగ్స్ (పాటలు) చేసిన గాయనిగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు.
పాటల సంఖ్య: ఆమె 20కి పైగా భాషల్లో సుమారు 12,000 పైగా పాటలు పాడారు.
భాషా ప్రావీణ్యం: హిందీ, మరాఠీ, తెలుగు, తమిళం, బెంగాలీ, గుజరాతీ, పంజాబీ, అస్సామీ, మరియు ఇంగ్లీష్‌తో సహా పలు విదేశీ భాషల్లోనూ పాడారు.
అవార్డుల పంట:
1. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు (2000):భారత చలనచిత్ర రంగంలో అత్యున్నత పురస్కారం.
2. పద్మ విభూషణ్ (2008): భారత ప్రభుత్వం నుండి రెండో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం.
3. నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్: ‘ఉమ్రావ్ జాన్’ (1981) మరియు ‘ఇజాజత్’ (1986) సినిమాలకు ఉత్తమ గాయనిగా జాతీయ అవార్డులు.
4. ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డ్స్: 7 సార్లు ఉత్తమ గాయనిగా అవార్డు అందుకున్నారు. 1977 తర్వాత కొత్తవారిని ప్రోత్సహించడానికి ఆమె అవార్డుల రేసు నుండి తప్పుకుంటున్నట్లు ప్రకటించారు.
వైవిధ్యం: గజల్స్ నుంచి ఇండీ-పాప్ వరకు
ఆశా భోంస్లే ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఆమె ఒకే తరహా పాటలకు పరిమితం కాలేదు. ‘ఉమ్రావ్ జాన్’ సినిమాలో ఆమె పాడిన గజల్స్ విని, ఆమె ఇంత క్లాసికల్‌గా కూడా పాడగలదా అని అందరూ ముక్కున వేలేసుకున్నారు. అదే సమయంలో 90వ దశకంలో ‘జనమ్ సంఝా కరో’ వంటి ఆల్బమ్స్‌తో కుర్రకారును ఊర్రూతలూగించారు. ఆమె వయసు పెరుగుతున్నా, గొంతులోని యవ్వనం మాత్రం తగ్గలేదు.
వ్యక్తిగత జీవితం: ఒడిదుడుకులు మరియు ధైర్యం
ఆశా భోంస్లే వ్యక్తిగత జీవితం అనేక ఆటంకాలతో సాగింది. 16 ఏళ్ల వయసులో గణపత్ రావు భోంస్లేను ఎదిరించి వివాహం చేసుకోవడం, ఆ తర్వాత విభేదాల వల్ల విడిపోవడం ఆమెను మానసికంగా కుంగదీశాయి. ముగ్గురు పిల్లల బాధ్యతను ఆమె ఒక్కరే మోశారు. 1980లో ఆర్.డి. బర్మన్‌ను పెళ్లాడారు. 1994లో ఆయన మరణం ఆమెకు పెద్ద దెబ్బ. తన పిల్లలైన హేమంత్ మరియు వర్షల అకాల మరణం కూడా ఆమెను తీవ్రంగా బాధించాయి. కానీ సంగీతమే ఆమెను మళ్ళీ నిలబెట్టింది.
నేటి తరంపై ప్రభావం
నేటికీ రియాలిటీ షోలలో జడ్జిగా వ్యవహరిస్తూ, వర్ధమాన గాయకులను ఆమె ప్రోత్సహిస్తూనే ఉన్నారు. 90 ఏళ్ల వయసులో కూడా స్టేజ్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇవ్వడం ఆమెకే సాధ్యం. ఆమె కేవలం ఒక గాయని మాత్రమే కాదు, అద్భుతమైన వంటగత్తె కూడా. ‘ఆశాస్’ పేరుతో అంతర్జాతీయంగా ఆమెకు రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి.
ఆశా భోంస్లే ప్రయాణం ప్రతి ఒక్కరికీ స్ఫూర్తిదాయకం. పోటీని తట్టుకుని నిలబడడం, నిరంతరం నేర్చుకోవడం, కాలానికి అనుగుణంగా మారడం ఆమె దగ్గర నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు. భారతీయ సంగీతం ఉన్నంత వరకు, రేడియోలో లేదా స్మార్ట్‌ఫోన్‌లో ఆమె పాట వినిపిస్తున్నంత వరకు ఆశా భోంస్లే అనే పేరు చిరంజీవిగా ఉంటుంది.
