విద్యార్థుల చదువు, పరీక్షలు, భవిష్యత్తుతో కూడిన అంశాలపై విశేష మద్దతు లభించడం సహజం. ఏ రాజకీయ పార్టీ అయినా ఉద్యమానికి మద్దతు పలకడం వేరు, ఆ ఉద్యమాన్నే హైజాక్ చేయడం వేరు. అలాగే ఉద్యమంలో చెదురుమదురు ఘటనలను హింసాత్మకంగా ప్రకటించడం, కేసులు పెట్టడం, అణచివేయ చూడటం సరికాదు. కానీ ఉద్యమ అజెండా మారకుండా, విద్యార్థుల నిర్ణయాధికారం వారివద్దే ఉండేలా చూడాల్సిన బాధ్యత ఉద్యమ నాయకత్వంపై ఉంది. దేశంలో విద్యార్థి ఉద్యమాలు ఎన్నో సంస్కరణలకు నాంది పలికాయి. అదే సమయంలో కొన్ని ఉద్యమాలు రాజకీయ ప్రయోజనాలకు బలయ్యాయి. అలా సీజేపీ కాకూడదని దేశ ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు. మరి ఆ దిశగా సీజేపీ పని చేస్తుందా? మొత్తానికి దాని పని తీరుపైనే సీజేపీ భవితవ్యం ఆధారపడి ఉంది.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
దేశంలో విద్యా వ్యవస్థపై నమ్మకాన్ని దెబ్బతీసిన నీట్ ప్రశ్నాపత్రం లీకేజీ వ్యవహారం లక్షలాది విద్యార్థుల భవిష్యత్తును అంధకారంలోకి, అనిశ్చితిలోకి నెట్టింది. 2024లో నిర్వహించిన నీట్-యూజీ పరీక్షకు 24 లక్షల మంది విద్యార్థులు హాజరుకాగా, పరీక్ష నిర్వహణలో పారదర్శకతపై తీవ్ర సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి. పలు రాష్ట్రాల్లో పేపర్ లీక్ ఆరోపణలు, అసాధారణంగా అధిక మార్కులు రావడం, గ్రేస్ మార్కుల వివాదం దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళనలకు దారితీసింది. అనంతరం సుప్రీంకోర్టు విచారణ, సీబీఐ దర్యాప్తు, జాతీయ పరీక్షల సంస్థ (ఎన్టీఏ)పై విమర్శలు ఈ అంశాన్ని జాతీయ సమస్యగా మార్చాయి.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో జూలై 20న ఢిల్లీలోని జంతర్మంతర్ వద్ద విద్యార్థులు నిరసనలు చేపట్టారు. వారి ప్రధాన డిమాండ్లు పరీక్షా వ్యవస్థలో పారదర్శకత, బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఘటనలు పునరావృతం కాకుండా శాశ్వత సంస్కరణలు. అయితే, ఉద్యమం బలపడుతున్న కొద్దీ రాజకీయ పార్టీలు కూడా మద్దతు ప్రకటించడం ప్రారంభించాయి. ఏ ప్రజా ఉద్యమానికైనా రాజకీయ మద్దతు లభించడం అసహజమేమీ కాదు. కానీ అదే సమయంలో ఉద్యమం అసలు లక్ష్యం దారిమళ్ళకుండా చూసుకునే బాధ్యత మాత్రం ఉద్యమ నాయకత్వంపైనే ఉంటుంది.
దేశంలో గతంలో కూడా విద్యార్థి ఉద్యమాలు సామాజిక, రాజకీయ మార్పులకు కారణమయ్యాయి. తెలంగాణ ఉద్యమం, అస్సాం విద్యార్థి ఉద్యమం, 1974లో బిహార్ విద్యార్థి ఉద్యమం దేశ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేయగా, 2015లో ఎఫ్టీఐఐ ఉద్యమం, 2016లో హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ఉద్యమం, 2019–20లో పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేక నిరసనల్లో విద్యార్థులు కీలక పాత్ర పోషించారు. అయితే కొన్ని ఉద్యమాలు కాలక్రమంలో రాజకీయ ప్రభావానికి లోనై అసలు సమస్యలు రెండో స్థానానికి వెళ్లిన సందర్భాలూ ఉన్నాయి. అందుకే ప్రతి ఉద్యమం తన అసలు లక్ష్యాన్ని వీడకుండా నిరంతరం గుర్తుచేసుకుంటూ ముందుకు సాగాలి.
నీట్ వివాదం తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా కొన్ని కీలక చర్యలు చేపట్టింది. ఎన్టీఏ పనితీరుపై సమీక్ష చేపట్టడంతో పాటు ఉన్నత విద్యాశాఖలో పరిపాలనా మార్పులు చేసింది. ఉన్నత విద్యాశాఖ కార్యదర్శిగా నరేశ్ పాల్ గంగ్వార్ను నియమించింది. అలాగే పరీక్షల సంస్కరణల కోసం ఉన్నతస్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 47మందిని సర్వీసు నుంచి తొలగించింది. మరోవైపు సీబీఐ పలు రాష్ట్రాల్లో కేసులు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేపట్టింది. ఈ చర్యలు స్వాగతించదగ్గవే అయినప్పటికీ, వ్యవస్థపై విద్యార్థుల్లో ఏర్పడిన విశ్వాస సంక్షోభాన్ని పూర్తిగా తొలగించాలంటే మరింత పారదర్శక చర్యలు అవసరం.
దేశంలో పోటీ పరీక్షల నిర్వహణపై సమస్యలు కొత్తవి కావు. విద్యాశాఖ పార్లమెంట్లో వెల్లడించిన సమాచారం ప్రకారం గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా పలు రాష్ట్రాల్లో డజన్ల కొద్దీ ప్రభుత్వ నియామక పరీక్షలు పేపర్ లీక్ల కారణంగా రద్దయ్యాయి. రాజస్థాన్, బిహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, హర్యానా వంటి రాష్ట్రాల్లో వరుసగా జరిగిన పరీక్షల లీకేజీలు లక్షలాది మంది యువతను తీవ్ర నిరాశకు గురిచేశాయి. ఒక పరీక్ష రద్దు కావడం అంటే ప్రభుత్వానికి కోట్ల రూపాయల అదనపు వ్యయం మాత్రమే కాదు, అభ్యర్థుల సమయం, శ్రమ, ఆర్థిక భారం కూడా వృథా కావడమే.
ఈ నేపథ్యంలో విద్యార్థుల ఆందోళనలకు దేశవ్యాప్తంగా మద్దతు లభించడం సహజం. సినీ ప్రముఖులు, విద్యావేత్తలు, సామాజిక కార్యకర్తలు, ప్రతిపక్ష నాయకులు, పలు సంఘాలు తమ సంఘీభావాన్ని ప్రకటించాయి. అయితే మద్దతు ప్రకటించడం, ఉద్యమాన్ని రాజకీయంగా స్వాధీనం చేసుకోవడం రెండూ వేర్వేరు అంశాలు. ఏ రాజకీయ పార్టీ అయినా ఉద్యమానికి మద్దతు ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఉద్యమ అజెండా మారకుండా, విద్యార్థుల నిర్ణయాధికారం వారివద్దే ఉండేలా చూడాల్సిన బాధ్యత ఉద్యమ నాయకత్వంపై ఉంటుంది.
ఇటీవలి నిరసనల సందర్భంగా పోలీసులతో ఘర్షణలు చోటుచేసుకోవడం, కొన్ని వీడియోలు సామాజిక మాధ్యమాల్లో వైరల్ కావడం, వివిధ రకాల ఆరోపణలు వినిపించడం పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టం చేశాయి. అయితే సోషల్ మీడియాలో ప్రచారమవుతున్న ప్రతి వీడియో లేదా ఆరోపణను నిర్ధారిత వాస్తవంగా పరిగణించడం సరికాదు. సంబంధిత సంఘటనలపై అధికారిక దర్యాప్తు పూర్తయ్యే వరకు సంయమనం పాటించడం అవసరం.
భారత ప్రజాస్వామ్యంలో విద్యార్థి ఉద్యమాలు ఎన్నో సంస్కరణలకు నాంది పలికాయి. అదే సమయంలో కొన్ని ఉద్యమాలు రాజకీయ ప్రయోజనాలకు బలయ్యాయి. అందుకే ఈ ఉద్యమం విజయం సాధించాలంటే దాని ప్రధాన డిమాండ్లు పేపర్ లీక్ల నిర్మూలన, ఎన్టీఏలో సంస్కరణలు, పరీక్షల భద్రత, బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు ఇవే కేంద్రబిందువుగా ఉండాలి. మతం, ప్రాంతీయత లేదా పార్టీల మధ్య పోటీ ఉద్యమంపై ప్రభావం చూపితే అసలు లక్ష్యం బలహీనపడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
విద్యార్థుల భవిష్యత్తు రాజకీయాలకు అతీతమైన జాతీయ ప్రాయోజిత అంశం. కాబట్టి కేంద్రం, ప్రతిపక్షాలు, న్యాయవ్యవస్థ, విద్యాసంస్థలు, విద్యార్థి సంఘాలు అన్నీ కలిసి పరీక్షా వ్యవస్థపై విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించే దిశగా పనిచేయాలి. ఉద్యమం విజయవంతం కావాలంటే రాజకీయ మద్దతు కంటే విద్యార్థుల స్వతంత్రత, స్పష్టమైన అజెండా, శాంతియుత పోరాటమే బలమైన ఆయుధాలు. అదే ఈ ఉద్యమానికి దీర్ఘకాలిక విజయాన్ని అందించే మార్గం.
