మోదీ, నెహ్రూ రికార్డును అధిగమించడం కేవలం ఒక గణాంక ఘట్టం మాత్రమే కాదు. ఇది భారత ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల తీర్పు ద్వారా వరుసగా మూడు సార్లు అధికారంలోకి వచ్చిన నాయకుడి రాజకీయ ప్రయాణానికి నిదర్శనం. ఒకవైపు దేశ నిర్మాణానికి పునాదులు వేసిన నెహ్రూ వారసత్వం, మరోవైపు 21వ శతాబ్దపు భారతావనిని ప్రపంచ వేదికపై మరింత ప్రభావవంతంగా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్న మోదీ నాయకత్వం, ఈ రెండూ భారత రాజకీయ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచే అధ్యాయాలుగా మిగిలిపోతాయి.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో 2026 జూన్ 10 ఒక ప్రత్యేకమైన రోజుగా నిలిచిపోయింది. ఆ రోజుతో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ దేశ చరిత్రలోనే అత్యధిక కాలం నిరంతరాయంగా ప్రజల చేత ఎన్నికై పదవిలో కొనసాగిన ప్రధానమంత్రిగా కొత్త రికార్డు సృష్టించారు. స్వతంత్ర భారత తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ పేరిట దాదాపు ఏడు దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న రికార్డును మోదీ అధిగమించడం భారత రాజకీయాల్లో ఒక విశిష్ట ఘట్టంగా భావించవచ్చు.
2014 మే 26న తొలిసారిగా ప్రధానిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసిన నరేంద్ర మోదీ, 2019, 2024 ఎన్నికల్లో వరుస విజయాలు సాధించి మూడోసారి అధికారంలోకి వచ్చారు. ఈ క్రమంలో ఆయన నిరంతర పదవీకాలం 4,399 రోజులకు చేరి, ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడిన ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించిన ప్రధానిగా నెహ్రూ రికార్డును అధిగమించింది. సాంకేతికంగా చూస్తే నెహ్రూ 1947 నుంచి 1964 వరకు దాదాపు 16 సంవత్సరాలకుపైగా ప్రధానిగా కొనసాగారు. అయితే స్వాతంత్ర్యం అనంతర తొలి దశలో మధ్యంతర ప్రభుత్వ ప్రధానిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించిన కాలాన్ని మినహాయించి, ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడిన ప్రభుత్వాల పరంగా లెక్కిస్తే మోదీ ఈ రికార్డును అధిగమించారు.
నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం గత 12 సంవత్సరాల్లో అనేక కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది. వాటిలో 2019లో రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370 రద్దు అత్యంత చర్చనీయాంశంగా నిలిచింది. ఈ నిర్ణయంతో జమ్మూ-కాశ్మీర్కు ఉన్న ప్రత్యేక హోదా రద్దు చేయబడింది. మద్దతుదారులు దీనిని జాతీయ సమైక్యతకు దోహదపడిన నిర్ణయంగా పేర్కొంటే, విమర్శకులు సమాఖ్య వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపిందని వాదించారు. అయినప్పటికీ ఇది స్వతంత్ర భారత చరిత్రలో అత్యంత ప్రాధాన్యం గల రాజ్యాంగ నిర్ణయాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.
అలాగే ట్రిపుల్ తలాక్ విధానాన్ని చట్టబద్ధంగా రద్దు చేయడం ద్వారా ముస్లిం మహిళల హక్కుల పరిరక్షణకు ప్రభుత్వం అడుగు వేసింది. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న అయోధ్య వివాదానికి సుప్రీంకోర్టు తీర్పు అనంతరం రామమందిర నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం కావడం కూడా మోదీ పాలనలో చోటుచేసుకున్న చారిత్రాత్మక పరిణామంగా చెప్పవచ్చు. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లుకు పార్లమెంట్ ఆమోదం లభించడం, ఉమ్మడి పౌరస్మృతి దిశగా చర్చలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం వంటి చర్యలు కూడా రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఆర్థిక రంగంలో కూడా మోదీ ప్రభుత్వానికి కొన్ని ముఖ్యమైన విజయాలు దక్కాయి. డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం, యూపీఐ చెల్లింపు వ్యవస్థ విస్తరణ, ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ పథకాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి వంటి అంశాలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను కొత్త దిశగా నడిపించాయి. 2014లో కొన్ని లక్షల కోట్ల రూపాయల స్థాయిలో ఉన్న డిజిటల్ లావాదేవీలు నేడు నెలకు బిలియన్ల సంఖ్యలో నమోదవుతున్నాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా పెరుగుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో భారత్ ఒకటిగా నిలవడంలో ఈ విధానాలు కొంత మేరకు పాత్ర పోషించాయి.
అంతర్జాతీయ వేదికలపై కూడా మోదీ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు. 2014లో ఐక్యరాజ్యసమితి జూన్ 21ను అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవంగా ప్రకటించడం భారత సాంస్కృతిక ప్రభావాన్ని ప్రపంచానికి చాటింది. అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, ఫ్రాన్స్, గల్ఫ్ దేశాలు సహా అనేక దేశాలతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో మోదీ ప్రభుత్వం చురుకైన పాత్ర పోషించింది. జీ-20 శిఖరాగ్ర సదస్సుకు భారత్ అధ్యక్షత వహించడం కూడా దేశ ప్రతిష్ఠను పెంచిన సంఘటనగా నిలిచింది.
అయితే, మోదీ పాలనపై విమర్శలు కూడా లేకపోలేదు. నిరుద్యోగం, వ్యవసాయ రంగ సవాళ్లు, ధరల పెరుగుదల, సామాజిక ధ్రువీకరణ, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై వచ్చిన విమర్శలు ప్రభుత్వానికి సవాళ్లుగానే కొనసాగుతున్నాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో ఏ నాయకుడి పాలననైనా విజయాలు, పరిమితులు రెండింటి కోణంలోనే విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఇక జవహర్లాల్ నెహ్రూ విషయానికి వస్తే, స్వతంత్ర భారత తొలి ప్రధానిగా ఆయన ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు అత్యంత క్లిష్టమైనవి. విభజన అనంతర పరిస్థితులు, సంస్థానాల విలీనం, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ నిర్మాణం, పారిశ్రామికీకరణ, విద్యా సంస్థల స్థాపన వంటి అనేక రంగాల్లో ఆయన దేశానికి బలమైన పునాదులు వేశారు. నేటి భారత అభివృద్ధికి ఆ ప్రారంభ దశలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషించాయి.
అందువల్ల మోదీ, నెహ్రూ రికార్డును అధిగమించడం కేవలం ఒక గణాంక ఘట్టం మాత్రమే కాదు. ఇది భారత ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల తీర్పు ద్వారా వరుసగా మూడు సార్లు అధికారంలోకి వచ్చిన నాయకుడి రాజకీయ ప్రయాణానికి నిదర్శనం. ఒకవైపు దేశ నిర్మాణానికి పునాదులు వేసిన నెహ్రూ వారసత్వం, మరోవైపు 21వ శతాబ్దపు భారతాన్ని ప్రపంచ వేదికపై మరింత ప్రభావవంతంగా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్న మోదీ నాయకత్వం, ఈ రెండూ భారత రాజకీయ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచే అధ్యాయాలుగా మిగిలిపోతాయి.
