అరుంధతి, సతీ అనసూయ, సీత, సావిత్రి, ద్రౌపది వంటి మహనీయ మహిళలు ధైర్యం, ధర్మం, సహనం, త్యాగం వంటి విలువలకు ప్రతీకలుగా నిలిచారు. అలాగే కాళీ, లక్ష్మీ, సరస్వతి, దుర్గాదేవి, పోచమ్మ, మైసమ్మ, ఎల్లమ్మ, గంగమ్మ వంటి పేర్లతో అమ్మవారిని ఆరాధించడం ద్వారా మహిళను దైవత్వ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన సంస్కృతి మనదే. భూమిని భూతల్లి, ధరిత్రి, ధరణి, భూదేవి, అవని, అనీ.. నదులను గంగా, యమున, సరస్వతి, గోదావరిలుగా, స్త్రీరూపంగా భావించి గౌరవించడం మన సంప్రదాయం.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
భారతీయ సంస్కృతిలో మహిళ స్థానం అత్యున్నతం. “యత్ర నార్యస్తు పూజ్యంతే రమంతే తత్ర దేవతాః” అంటే ‘‘ఎక్కడ స్త్రీలు గౌరవించబడతారో, పూజింపబడతారో, అక్కడ దేవతలు కొలువుంటారు’’. అనాదిగా భారతీయ సమాజం మహిళను తల్లి రూపంలో, శక్తి స్వరూపిణిగా, కుటుంబానికి మూలస్తంభంగా భావించింది. మన ఇతిహాసాలు, పురాణాలు కూడా మహిళల గౌరవాన్ని ప్రతిబింబించే అనేక ఉదాహరణలతో నిండి ఉన్నాయి. అరుంధతి, సతీ అనసూయ, సీత, సావిత్రి, ద్రౌపది వంటి మహనీయ మహిళలు ధైర్యం, ధర్మం, సహనం, త్యాగం వంటి విలువలకు ప్రతీకలుగా నిలిచారు. అలాగే కాళీ, లక్ష్మీ, సరస్వతి, దుర్గాదేవి, పోచమ్మ, మైసమ్మ, ఎల్లమ్మ, గంగమ్మ వంటి పేర్లతో అమ్మవారిని ఆరాధించడం ద్వారా మహిళను దైవత్వ స్థాయికి తీసుకెళ్లిన సంస్కృతి మనదే. భూమిని భూతల్లి, ధరిత్రి, ధరణి, భూదేవి, అవని, అనీ.. నదులను గంగా, యమున, సరస్వతి, గోదావరిలుగా, స్త్రీరూపంగా భావించి గౌరవించడం మన సంప్రదాయం.
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం చరిత్ర కూడా మహిళల హక్కుల కోసం జరిగిన పోరాటాల నుంచే ప్రారంభమైంది. 1909 ఫిబ్రవరి 28న అమెరికాలోని న్యూయార్క్ నగరంలో అమెరికన్ సోషలిస్ట్ పార్టీ మొదటిసారిగా జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని నిర్వహించింది. గార్మెంట్ కార్మికులపై జరుగుతున్న అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా కార్మిక నాయకురాలు థెరిసా మల్కెయిల్ ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. తరువాత 1910లో కోపెన్హేగన్లో జరిగిన అంతర్జాతీయ మహిళా సమావేశంలో మహిళా హక్కుల కోసం ఒక ప్రత్యేక దినోత్సవాన్ని నిర్వహించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. చివరికి 1975లో ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ మహిళా సంవత్సరాన్ని ప్రకటించి, 1977లో మార్చి 8ను అధికారికంగా అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవంగా గుర్తించింది. అప్పటి నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ రోజు మహిళల హక్కులు, సమానత్వం, సాధనలను గుర్తించే రోజుగా జరుపుకుంటున్నారు.
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా కొన్ని ప్రత్యేక రంగులు కూడా ఉపయోగిస్తారు. ముఖ్యంగా ఊదా, ఆకుపచ్చ, తెలుపు రంగులు ఈ దినోత్సవానికి ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. పర్పుల్ న్యాయం, గౌరవాన్ని సూచిస్తే, ఆకుపచ్చ ఆశను సూచిస్తుంది. తెలుపు స్వచ్ఛతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఈ రంగులు మహిళల సాధికారతను, సమానత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
అయితే, ఇంతటి గొప్ప సంస్కృతి కలిగిన సమాజంలోనే నేడు మహిళలపై జరుగుతున్న రకరకాల దాడులు, అన్యాయాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. మహిళను ఆటవస్తువుగా, భోగవస్తువుగా చూడడం బాధాకరం. ప్రతి సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నప్పటికీ, మహిళలపై హింస, వివక్ష పూర్తిగా తగ్గలేదనేది వాస్తవం. చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ అవి కఠినంగా అమలుకాకపోవడం, సమాజంలో ఉన్న పాతపద్ధతుల ఆలోచనలు ఇంకా మారకపోవడం కూడా దీనికి కారణాలు.
మహిళలు సమాజంలో అనేక పాత్రలు పోషిస్తున్నారు. మొదట తల్లి రూపంలో, తరువాత అక్కగా, చెల్లిగా, భార్యగా, గురువుగా మహిళ ఎంతో కీలకమైన బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తుంది. కుటుంబాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించడమే కాకుండా సమాజంలో కూడా మహిళ తన ప్రతిభను నిరూపిస్తోంది. నేడు మహిళలు విద్య, విజ్ఞానం, వైద్యం, రాజకీయాలు, పరిపాలన, వ్యాపారం సహా అంతరిక్షం దాకా అనేక రంగాల్లో విశేషంగా రాణిస్తున్నారు. టీచర్లు, ఇంజనీర్లు, డాక్టర్లు, శాస్త్రవేత్తలు, పైలట్లు, సైనికులు వంటి అనేక బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వర్తిస్తూ సమాజానికి మార్గదర్శకులుగా నిలుస్తున్నారు. యుద్ధరంగంలో కూడా మహిళలు తమ ధైర్యం, సామర్థ్యాన్ని నిరూపిస్తున్నారు.
అభివృద్ధిలో కూడా మహిళల పాత్ర కీలకంగా మారుతోంది. ఆర్థికాభివృద్ధి, సామాజిక పురోగతిలో మహిళల భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది. మహిళలకు సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తే వారు ఏ రంగంలోనైనా అద్భుత విజయాలు సాధించగలరని రుజువవుతూనే ఉంది. గతంతో పోలిస్తే విద్యావకాశాలు పెరగడం, ఉద్యోగాల్లో మహిళల సంఖ్య పెరగడం వంటి మార్పులు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ పూర్తి స్థాయి లింగ సమానత్వం సాధించడానికి ఇంకా చాలా దూరం వెళ్లాల్సి ఉంది.
అయితే మహిళల గౌరవం ఒక్కరోజు జరుపుకునే ఉత్సవంతో మాత్రమే పరిమితం కావద్దు. ప్రతిరోజూ, ప్రతిచోటా మహిళలను గౌరవించే సంస్కృతి మన సమాజంలో ఏర్పడాలి. కుటుంబం నుంచే ఈ మార్పు ప్రారంభం కావాలి. పిల్లలకు చిన్నప్పటి నుంచే లింగ సమానత్వం గురించి అవగాహన కల్పించాలి. మహిళలపై జరిగే అన్యాయాలపై సమాజం కఠినంగా స్పందించాలి. చట్టాల అమలు మరింత బలంగా ఉండాలి.
అమ్మ, గురువు, అక్క, చెల్లి, భార్య వంటి అనేక పాత్రలు పోషిస్తున్న మహిళల సేవలను గుర్తించి వారికి గౌరవం ఇవ్వడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. మహిళ లేకుండా కుటుంబం లేదు, సమాజం లేదు, సృష్టి కూడా లేదు. కాబట్టి మహిళలను గౌరవించడం అంటే మన సంస్కృతిని గౌరవించడం అన్నమాట.
