యుద్ధం ఎప్పుడూ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం కాదు. చర్చలు, దౌత్యం, పరస్పర గౌరవం ద్వారానే స్థిరమైన శాంతి సాధ్యమవుతుంది. ప్రపంచ దేశాలు ఇప్పుడు చేయాల్సింది ఆయుధాలకు పదును పెట్టడం కాదు, మౌనం వీడి శాంతి చర్చలకు పెదవులు విప్పాలి. ఆయా దేశాలపై శాంతి స్థాపనకు ఒత్తిడి తేవాలి. లేకపోతే పశ్చిమాసియాలో చెలరేగే మంటలు ప్రపంచాన్నే కాల్చివేసే ప్రమాదం ఉంది.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
పశ్చిమాసియాలో మరోసారి యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్పై సైనిక చర్యల హెచ్చరికలు జారీ చేయడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇప్పటికే ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, గాజా సంక్షోభం, ఇంధన ధరల పెరుగుదలతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు మరింత ప్రమాదకర పరిణామాలకు దారి తీసే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ట్రంప్ యుద్ధ అధికారాలను పరిమితం చేసే తీర్మానానికి అమెరికా సెనెట్ ఆమోదం తెలపడం అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామంగా మారింది.
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం పేరుతో అమెరికా గత రెండు దశాబ్దాలుగా తీవ్ర ఒత్తిడి రాజకీయాలను కొనసాగిస్తోంది. అయితే ఇటీవలి ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు మరింత ఉద్రిక్తతలకు కారణమయ్యాయి. “ఒప్పందం కుదరకపోతే భారీ దాడులు తప్పవు” అంటూ ట్రంప్ చేసిన ప్రకటన ప్రపంచ మార్కెట్లను కుదిపేసింది. మరోవైపు చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని, అణ్వాయుధాలు లేకుండా ఉండే ఒప్పందానికి ఇరాన్ సిద్ధమైతే దాడుల అవసరం ఉండదని కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు. అంటే ఒకవైపు శాంతి చర్చలు, మరోవైపు యుద్ధ హెచ్చరికలు అనే ద్వంద్వ వైఖరితో అమెరికా ముంచుకొస్తోంది.
ఈ దూకుడు ధోరణిపైనే అమెరికా సెనెట్లో తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది. కాంగ్రెస్ అనుమతి లేకుండా అధ్యక్షుడు యుద్ధ చర్యలు చేపట్టకూడదని స్పష్టం చేస్తూ తీర్మానం చేసింది. అమెరికా రాజ్యాంగ వ్యవస్థలో ఇది అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన అంశం. ఒక వ్యక్తి నిర్ణయంతో ప్రపంచాన్ని యుద్ధంలోకి నెట్టివేయకూడదనే ప్రజాస్వామ్య భావనకు ఇది ప్రతీక. ముఖ్యంగా ఇరాక్ యుద్ధం తర్వాత అమెరికాలో యుద్ధ వ్యతిరేక భావజాలం బలపడింది. 2003 ఇరాక్ యుద్ధానికి అమెరికా దాదాపు 2 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఖర్చు చేసినట్లు బ్రౌన్ యూనివర్సిటీ అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ యుద్ధంలో లక్షలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అయినా ఆ ప్రాంతంలో శాంతి నెలకొనలేదు. ఇదే పరిస్థితి మళ్లీ పునరావృతం కాకూడదనే ఆందోళన ఇప్పుడు వ్యక్తమవుతోంది.
ఇరాన్ కూడా వెనక్కి తగ్గే పరిస్థితిలో లేదు. అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ చర్యలకు తాము తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తామని హెచ్చరిస్తోంది. తమ సాయుధ దళాలు గతంలో కంటే మరింత బలంగా ఉన్నాయని, యుద్ధానికి పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నామని టెహ్రాన్ ప్రకటిస్తోంది. ఇప్పటికే ఇరాన్ మద్దతుగల మిలీషియా గ్రూపులు ఇరాక్, సిరియా ప్రాంతాల్లో చురుకుగా ఉన్నాయి. పరిస్థితి అదుపుతప్పితే మొత్తం పశ్చిమాసియా యుద్ధరంగంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ సంక్షోభం ప్రభావం కేవలం రాజకీయాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా తీవ్రంగా ఉండనుంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో 30 శాతం హోర్ముజ్ జలసంధి మార్గం ద్వారా జరుగుతుంది. ఇరాన్తో ఘర్షణలు పెరిగితే ఈ మార్గం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 90 డాలర్ల దిశగా కదులుతున్నాయి. చమురు ధరలు పెరిగితే రవాణా, విద్యుత్, ఆహార ఉత్పత్తుల ధరలు పెరిగి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం మరింత తీవ్రమవుతుంది. భారతదేశం వంటి దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది. భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 85 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. అందువల్ల పశ్చిమాసియా అస్థిరత భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది.
గల్ఫ్ దేశాల్లో పనిచేస్తున్న లక్షలాది భారతీయుల భవిష్యత్తుపైనా అనిశ్చితి నెలకొనే ప్రమాదం ఉంది. గల్ఫ్ దేశాల్లో 90 లక్షలకుపైగా భారతీయులు ఉపాధి పొందుతున్నారు. యుద్ధ పరిస్థితులు తీవ్రరూపం దాల్చితే ఉపాధి, వాణిజ్యం, విదేశీ మారకద్రవ్య ప్రవాహాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే గాజా యుద్ధం కారణంగా మధ్యప్రాచ్య వాణిజ్య మార్గాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో అమెరికా–ఇరాన్ ఘర్షణ మరింత సంక్షోభాన్ని సృష్టించవచ్చు.
పర్యావరణ పరంగా కూడా ఈ యుద్ధ వాతావరణం ప్రమాదకరమే. చమురు శుద్ధి కేంద్రాలపై దాడులు, సముద్రాల్లో చమురు లీకులు జీవ వైవిధ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయి. పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఇప్పటికే సముద్ర జీవవ్యవస్థపై ప్రభావం కనిపిస్తున్నట్లు పర్యావరణ సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. యుద్ధం కేవలం సరిహద్దులనే కాదు, ప్రకృతిని కూడా నాశనం చేస్తుంది.
ప్రపంచం ఇప్పుడు మరో పెద్ద యుద్ధాన్ని భరించే స్థితిలో లేదు. కరోనా మహమ్మారి తర్వాత ఇంకా అనేక దేశాలు ఆర్థికంగా కోలుకోలేదు. ఆహార సంక్షోభం, నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం ప్రజలను ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నాయి. ఇలాంటి సమయంలో శక్తి ప్రదర్శనలు, యుద్ధ రాజకీయాలు మానవాళికి మేలు చేయవు. అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ సహా అన్ని దేశాలు సంయమనం పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది.
యుద్ధం ఎప్పుడూ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం కాదు. చర్చలు, దౌత్యం, పరస్పర గౌరవం ద్వారానే స్థిరమైన శాంతి సాధ్యమవుతుంది. ప్రపంచ దేశాలు ఇప్పుడు చేయాల్సింది ఆయుధాలకు పదును పెట్టడం కాదు, మౌనం వీడి శాంతి చర్చలకు పెదవులు విప్పాలి. ఆయా దేశాలపై శాంతి స్థాపనకు ఒత్తిడి తేవాలి. లేకపోతే పశ్చిమాసియాలో చెలరేగే మంటలు ప్రపంచాన్నే కాల్చివేసే ప్రమాదం ఉంది.
