కరువు కోరల్లో రాష్ట్రాలు
కోరలు చాచిన సూపర్ ఎల్‌నినో
రాష్ట్రంలో వర్షాభావ పరిస్థితులు
జలాశయాల్లో తగ్గిన నీటి నిల్వలు
అడుగంటిన భూగర్భ జలాలు
ఇక మంచినీళ్ళకూ తిప్పలే
కరువు కోరలు చాస్తోందా? మంచినీటికి కూడా దిక్కులేని పరిస్థితి దాపురిస్తుందా? ఎల్ నినో ప్రభావం, జూలై మధ్యకొచ్చినా, ఇప్పటికీ జాడలేని వానలు, జలాశయాల్లో తగ్గిన నిల్వలు, అడుగంటిన భూ గర్భ జలాలు, ఎండిన చెరువులు, కుంటలు మందస్తు హెచ్చరికలా? ప్రమాద ఘంటికలా?
హైదరాబాద్, జూలై 8 (అడుగు న్యూస్):
భారతీయ వ్యవసాయమే వానాధారం. తాగునీటి అవసరాల నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి వరకు, భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తి నుంచి ఆర్థిక వ్యవస్థ వరకు అన్నింటికీ వర్షపాతమే కీలకం. అలాంటి వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోతే దాని ప్రభావం కేవలం రైతులకే పరిమితం కాదు. సమాజమంతా దాని మూల్యం చెల్లించుకోచాల్సి వస్తుంది. ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో నెలకొన్న పరిస్థితులు చూస్తుంటే రాబోయే నెలల్లో నీటి కొరత మరింత తీవ్రమయ్యే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
సాధారణంగా నైరుతి రుతుపవనాలు జూన్ మొదటి వారంలో కేరళను తాకి, రెండో వారానికల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలపై విస్తరిస్తాయి. కానీ ఈసారి కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్వల్ప వర్షాలు కురిసినా, విస్తృత స్థాయిలో వర్షపాతం నమోదు కాకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా పేర్కొంటున్నారు. ఎల్‌నినో ప్రభావం వల్ల భారత ఉపఖండంలో రుతుపవనాల తీవ్రత తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని గత అనుభవాలు కూడా సూచిస్తున్నాయి.
నీటి లభ్యతపై ఈ ప్రభావం ఇప్పటికే కనిపిస్తోంది. రాష్ట్రాల్లోని ప్రధాన జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే గణనీయంగా తగ్గినట్లు కేంద్ర జల సంఘం గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. అలాగే భూగర్భ జలాల వినియోగంపై కేంద్ర భూగర్భ జల మండలి నివేదికలు కూడా అనేక మండలాల్లో నీటి మట్టాలు క్రమంగా పడిపోతున్నాయని వెల్లడిస్తున్నాయి. వరుసగా తక్కువ వర్షాలు నమోదైతే ఈ పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
వ్యవసాయ రంగం ఇప్పటికే ఈ ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్ వంటి ఖరీఫ్ పంటల సాగు వర్షాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. వర్షాలు ఆలస్యం కావడంతో సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడం, విత్తనాలు రెండోసారి వేయాల్సిన పరిస్థితులు ఏర్పడటం, రైతులపై అదనపు ఆర్థిక భారం పడటం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చెరువులు, కుంటలు ఎండిపోవడం పశుసంవర్థక రంగంపైనా ప్రభావం చూపుతోంది.
ఇది కేవలం వ్యవసాయ సమస్య మాత్రమే కాదు. పట్టణాల్లో తాగునీటి సరఫరా, పారిశ్రామిక అవసరాలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, పర్యావరణ సమతౌల్యంపై కూడా దీని ప్రభావం పడుతుంది. భూగర్భ జలాలపై అధికంగా ఆధారపడటం వల్ల బోర్లు మరింత లోతుకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ఫలితంగా నీటి వ్యయం పెరగడమే కాకుండా, భవిష్యత్ తరాలకు నీటి భద్రత ప్రశ్నార్థకంగా మారుతోంది.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వాలు తక్షణ, దీర్ఘకాలిక చర్యలను సమన్వయంతో అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. జలాశయాల నిర్వహణను శాస్త్రీయంగా చేపట్టడం, వర్షపు నీటి సంరక్షణను తప్పనిసరి చేయడం, చెరువుల పునరుద్ధరణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, భూగర్భ జలాల వినియోగంపై కట్టుదిట్టమైన నియంత్రణ విధించడం అత్యవసరం. రైతులను తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పంటల వైపు ప్రోత్సహించడం, మైక్రో ఇరిగేషన్ పద్ధతులను మరింత విస్తరించడం కూడా సమయోచిత చర్యలు.
కరువు అనేది ఒక్కసారిగా వచ్చేది కాదు. అది వర్షాల లోటుతో మొదలై, జలాశయాల్లో తగ్గిన నిల్వలు, అడుగంటిన భూగర్భ జలాలు, ఎండిపోయిన చెరువులు, చివరకు తాగునీటి సంక్షోభం వరకు క్రమంగా విస్తరిస్తుంది. ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న సంకేతాలను కేవలం కాలానుగుణ మార్పులుగా కాకుండా, ముందస్తు హెచ్చరికగా పరిగణించాలి. ఇప్పుడే సమర్థవంతమైన నీటి నిర్వహణ చర్యలు చేపడితేనే రేపటి తాగునీటి, సాగునీటి సంక్షోభాన్ని నివారించడం సాధ్యమవుతుంది.
