దేశాభివృద్ధి అంటే కేవలం జనాభా పెరగడం కాదు. ప్రతి పౌరుడి జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడటమే నిజమైన అభివృద్ధి. ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లలు, నైపుణ్యం కలిగిన యువత, నాణ్యమైన విద్య, అందుబాటులో వైద్యం, ఉపాధి అవకాశాలు, పారదర్శక పాలన ఇవే బలమైన దేశానికి అసలు పునాదులు. జనాభా ఒక వనరు. కానీ దానిని ఉత్పాదక శక్తిగా మార్చే సామర్థ్యం ప్రభుత్వ విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
ఎన్నికల హామీలు ప్రజల విశ్వాసానికి పునాది కావాలి. కానీ ఎన్నికల ముందు ఇచ్చిన హామీలు అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మరుగున పడిపోతే ప్రజాస్వామ్యంపై ప్రజల నమ్మకం దెబ్బతింటుంది. అందుకే పాలకులు చెప్పే ప్రతి విధానాన్ని, ప్రతి ప్రకటనను ప్రజలు ప్రశ్నించే హక్కుతో పాటు బాధ్యత కూడా కలిగి ఉండాలి. ఇటీవల తమిళనాడులో, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జనాభా పెంపును ప్రోత్సహించే వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా విస్తృత చర్చకు దారితీశాయి. ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనాలని పిలుపునివ్వడం, ప్రోత్సాహకాల గురించి మాట్లాడటం వంటి అంశాలు ప్రజల్లో అనేక సందేహాలను రేకెత్తిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం రాష్ట్రం, దేశం ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి విధానాలు ఎంతవరకు అవసరం అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలదే.
ప్రపంచంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా భారత్ ఇప్పటికే నిలిచింది. ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనాల ప్రకారం దేశ జనాభా 145 కోట్లకు చేరుకుంది. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే-5 ప్రకారం దేశ మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు 2.0కు చేరుకోవడం ద్వారా జనాభా స్థిరీకరణ దిశగా ప్రయాణం ప్రారంభమైందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ రేటు జాతీయ సగటు కంటే తక్కువగానే నమోదైంది. అంటే జనాభా విపరీతంగా తగ్గిపోతున్న పరిస్థితి ఇప్పటివరకు కనిపించలేదు. అలాంటప్పుడు జనాభా పెంపు గురించి రాజకీయ స్థాయిలో ప్రోత్సాహకాలు ప్రకటించాలంటే అందుకు సంబంధించిన జనాభా, ఆర్థిక, ఉపాధి, మౌలిక వసతులపై స్పష్టమైన కార్యాచరణను ప్రభుత్వం ప్రజల ముందుంచాలి.
జనాభా ఎక్కువగా ఉండటం ఒక్కటే అభివృద్ధికి సూచిక కాదు. చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, ఇటలీ వంటి దేశాలు వృద్ధాప్య జనాభా సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, వారి వద్ద ఉన్నత స్థాయి ఆరోగ్య వ్యవస్థలు, విద్యా ప్రమాణాలు, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, సామాజిక భద్రత ఉన్నాయి. భారతదేశంలో మాత్రం పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. నిరుద్యోగం, ప్రభుత్వ దవాఖానాల్లో పడకల కొరత, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయుల కొరత, పట్టణాల్లో తాగునీటి సమస్య, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల లోపం ఇంకా పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదు. ఈ పరిస్థితుల్లో జనాభా పెంపు కంటే ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రజలకు నాణ్యమైన జీవన ప్రమాణాలు కల్పించడమే అత్యవసరంగా కనిపిస్తోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు అనేకం. చట్టవ్యవస్థ, మహిళల భద్రత, ఉపాధి అవకాశాలు, విద్య, వైద్యం, వ్యవసాయం వంటి రంగాల్లో మెరుగుదల కోసం ప్రజలు ఎదురుచూస్తున్నారు. అమరావతి నిర్మాణం రాష్ట్ర అభివృద్ధికి కీలకమని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా, భూసేకరణ, రైతుల ప్రయోజనాలు, పరిహారం, ప్లాట్ల కేటాయింపు వంటి అంశాలపై ప్రతిపక్షాలు విమర్శలు చేస్తున్నాయి. ఇటువంటి భిన్నాభిప్రాయాల మధ్య ప్రభుత్వం పారదర్శక సమాచారంతో ప్రజల సందేహాలను నివృత్తి చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రజలకు ఇచ్చిన హామీల అమలు కూడా అంతే ముఖ్యమైనది. ఎన్నికల సమయంలో ఉద్యోగాలు, సంక్షేమం, పెట్టుబడులు, పరిశ్రమలు, మౌలిక సదుపాయాలపై చేసిన ప్రకటనలు ఎంతవరకు అమలయ్యాయో ప్రభుత్వం నిరంతరం ప్రజలకు వివరణ ఇవ్వాలి. ఎన్నికలు పూర్తయ్యాక హామీలను మరచిపోవడం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి విరుద్ధం. ప్రజలు కూడా ఐదేళ్లకు ఒకసారి ఓటు వేసి మౌనంగా ఉండకుండా పాలనను నిరంతరం ప్రశ్నించాలి. ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించాలి.
అవినీతి మరో ప్రధాన సవాల్. చిన్న చిన్న ప్రభుత్వ సేవల నుంచి పెద్ద ప్రాజెక్టుల వరకు అవినీతి ఆరోపణలు తరచూ వినిపిస్తుంటాయి. అవినీతి నిరోధక సంస్థలు చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, వ్యవస్థలో పారదర్శకత పెరగాలంటే డిజిటల్ సేవలు, బాధ్యతాయుత పరిపాలన, స్వతంత్ర పర్యవేక్షణ మరింత బలోపేతం కావాలి. ప్రజా ధనం ప్రజల అభివృద్ధికే వినియోగించబడుతున్నదనే నమ్మకం కలిగినప్పుడే ప్రజాస్వామ్యం బలపడుతుంది.
జనాభా పెంపు గురించి చర్చించేముందు మరో ప్రశ్నకు సమాధానం అవసరం. ప్రస్తుతం ప్రతి గర్భిణికి నాణ్యమైన వైద్యం అందుతోందా? ప్రతి చిన్నారికి మంచి విద్య లభిస్తోందా? ప్రతి యువకుడికి ఉపాధి అవకాశాలు ఉన్నాయా? ప్రతి కుటుంబానికి తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, ఆరోగ్య సేవలు, సురక్షిత నివాసం అందుబాటులో ఉన్నాయా? ఈ ప్రశ్నలకు సానుకూల సమాధానం ఇవ్వలేని పరిస్థితిలో జనాభా పెంపును ప్రోత్సహించడం కంటే మానవ వనరుల నాణ్యతను పెంచడంపైనే దృష్టి పెట్టడం సముచితం.
దేశాభివృద్ధి అంటే కేవలం జనాభా పెరగడం కాదు. ప్రతి పౌరుడి జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడటమే నిజమైన అభివృద్ధి. ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లలు, నైపుణ్యం కలిగిన యువత, నాణ్యమైన విద్య, అందుబాటులో వైద్యం, ఉపాధి అవకాశాలు, పారదర్శక పాలన ఇవే బలమైన దేశానికి అసలు పునాదులు. జనాభా ఒక వనరు. కానీ దానిని ఉత్పాదక శక్తిగా మార్చే సామర్థ్యం ప్రభుత్వ విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారాన్ని ప్రజలే ఇస్తారు. కాబట్టి ప్రజల సంక్షేమం కోసం పనిచేయడం ప్రభుత్వాల రాజ్యాంగబద్ధమైన బాధ్యత. ప్రజలు కూడా తమ హక్కులతో పాటు బాధ్యతలను గుర్తించి ప్రశ్నించే సంస్కృతిని పెంపొందించాలి. రాజకీయ నినాదాల కంటే వాస్తవాలు, గణాంకాలు, దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాల ఆధారంగా ప్రజా విధానాలు రూపుదిద్దుకున్నప్పుడే దేశం స్థిరమైన అభివృద్ధి దిశగా ముందుకు సాగుతుంది. జనాభా పెంపు కాదు, జనాభా నాణ్యతే భారత భవిష్యత్తును నిర్ణయించే అసలైన ప్రమాణమని పాలకులు, ప్రజలు సమానంగా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.
