ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఓటు హక్కు కేవలం ఒక గుర్తుపై ముద్ర వేసే సాధనం మాత్రమే కాదు, అది పౌరుల భవిష్యత్తును, ప్రభుత్వ విధానాలను నిర్దేశించే అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధం. సమాజంలో అందరికంటే ఉన్నతంగా ఆలోచించి, లోటుపాట్లను ప్రశ్నిస్తారని నమ్మి రాజ్యాంగం పట్టభద్రులకు ప్రత్యేకంగా శాసనమండలిలో ప్రాతినిధ్యం కల్పించింది. సమాజానికి దిశానిర్దేశం చేయాల్సిన విద్యావంతులే ఈరోజు తమ ఓటు నమోదు పట్ల తీవ్ర నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శించడం నిజంగా బాధాకరం. పట్టా అందుకోవడానికి ఏళ్ల తరబడి శ్రమించి పరీక్షలు రాసిన వారు, తమ హక్కును కాపాడుకునేందుకు ఒక దరఖాస్తు పూరించడానికి కూడా బద్ధకించడం విచారకరం.
పట్టభద్రుల ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల సమయం రాగానే రాజకీయ పార్టీల నాయకులు, కార్యకర్తలు ఓటర్లను వెతుక్కుంటూ గ్రామాలు, పట్టణాలు తిరగాల్సిన దుస్థితి నెలకొంది. తమ సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రశ్నించే గొంతుక కావాలని కోరుకునే చదువుకున్న వర్గం, ఆ గొంతును ఎన్నుకోవడానికి ఓటరుగా నమోదు కావాలని స్వచ్ఛందంగా ఎందుకు ఆలోచించడం లేదు? రాజకీయ పార్టీలు ఇంటింటికీ వచ్చి ఫారాలు నింపిస్తే తప్ప నమోదు చేసుకోకపోవడం బాధ్యతారాహిత్యమే అవుతుంది. ఒకవేళ పార్టీలే ఆ పని చేయకపోతే ఎంతమంది పట్టభద్రులు స్వయంగా నమోదు చేసుకుంటారనేది ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన విషయం.
అదే సమయంలో ఎన్నికల ప్రక్రియలో ఉన్న సంక్లిష్టత కూడా కొందరిని వెనకడుగు వేసేలా చేస్తోంది. ఒకసారి డిగ్రీ సాధించాక ఆ విద్యార్హత శాశ్వతమైనప్పుడు, ప్రతిసారీ కొత్తగా పట్టభద్రుల జాబితాను సిద్ధం చేయడం, మళ్లీ మళ్లీ దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి రావడం నిరుత్సాహాన్ని కలిగిస్తోంది. ఆధునిక డిజిటల్ యుగంలో ఈ ప్రక్రియను మరింత సరళతరం చేయాల్సిన బాధ్యత ఎన్నికల సంఘంపై ఉంది. విశ్వవిద్యాలయాల డిగ్రీ డేటాను నేరుగా అనుసంధానించడం ద్వారా అర్హులైన వారందరికీ సులభంగా ఓటు హక్కు కల్పించే విధానాలను ఆలోచించాలి. అలాగే కళాశాలలు, పౌర సంఘాలు యువతలో ఓటుపై అవగాహన పెంచేలా కృషి చేయాలి.
కేవలం ఉద్యోగాలు, ఉపాధి అవకాశాలు, ప్రభుత్వ పాలసీల గురించి సామాజిక మాధ్యమాల్లో చర్చలు జరిపితే సరిపోదు, విధాన నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసే ఎన్నికల ప్రక్రియలో భాగస్వామ్యం కావడమే నిజమైన చైతన్యం. చదువు మనిషికి అర్హతను మాత్రమే ఇస్తుంది, కానీ ఆ చదువుకు సామాజిక బాధ్యత తోడైనప్పుడే సమాజానికి మేలు జరుగుతుంది. డిగ్రీ పట్టా విజ్ఞానానికి ప్రతీక అయితే, ఓటు హక్కు వినియోగం ప్రజాస్వామ్య కర్తవ్యానికి నిదర్శనం. రాజకీయ నాయకులు వెతికితే నమోదు చేసుకునే స్థితి నుంచి, విద్యావంతులే స్వయంగా ముందుకు వచ్చి ఓటు నమోదు చేసుకుని ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేసే స్థాయికి మన ఆలోచనలు మారాలి.
