ఓటరు జాబితాలో ఒక్క పేరు మాయమైనా.. ప్రజాస్వామ్యానికి గట్టి దెబ్బే! దేశవ్యాప్తంగా ఎస్‌ఐఆర్‌ ప్రక్రియపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలు, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపుపై ఆరోపణలు ఎన్నికల వ్యవస్థ పారదర్శకతను ప్రశ్నిస్తున్నాయి. జాబితాల ప్రక్షాళన అవసరమే.. కానీ అర్హుడైన ఓటరుకు అన్యాయం జరగకూడదు. ప్రజల విశ్వాసమే ప్రజాస్వామ్య బలం. ఆ నమ్మకాన్ని నిలబెట్టే పటిష్ట వ్యవస్థ తప్పనిసరి!
మార్గం – అడుగు, ఎడిటోరియల్
ప్రజాస్వామ్యానికి ఓటు హక్కు పునాది. ప్రతి అర్హుడైన పౌరుడు తన ఓటును స్వేచ్ఛగా వినియోగించుకునేలా చూడటం ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన బాధ్యత. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా ఓటరు జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్‌ఐఆర్‌) ప్రక్రియపై చర్చలు, ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ ప్రక్రియలో అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు పెద్ద సంఖ్యలో తొలగించారంటూ ఆరోపణలు రావడం, దీనిపై న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించడం ఎన్నికల పారదర్శకతపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆరోపణలపై సమగ్ర విచారణ జరిపి, ప్రజలకు వాస్తవాలను స్పష్టంగా వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఉంది.
2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయానికి దేశంలో సుమారు 96 కోట్ల మంది నమోదిత ఓటర్లు ఉండటం భారత ప్రజాస్వామ్య విస్తృతికి నిదర్శనం. ఇంత పెద్ద ఎన్నికల ప్రక్రియను సమర్థంగా నిర్వహించాలంటే ఓటరు జాబితాలు కచ్చితంగా ఉండాలి. మరణించినవారి పేర్లు, నకిలీ నమోదులు, ఒకటి కంటే ఎక్కువ చోట్ల ఉన్న పేర్లను తొలగించడం అవసరమే. అయితే ఈ క్రమంలో అర్హులైన ఒక్క ఓటరు కూడా తన హక్కును కోల్పోకూడదు. ముఖ్యంగా వలస కార్మికులు, వృద్ధులు, పట్టణ పేదలు, అట్టడుగు వర్గాల ప్రజలు చిరునామా మార్పులు లేదా పత్రాల సమస్యల కారణంగా జాబితా నుంచి దూరం కాకుండా ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలి.
మహారాష్ట్రలో ముసాయిదా ఓటరు జాబితా నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో పేర్లు మినహాయించబడ్డాయన్న గణాంకాలు ఆందోళనకు కారణమవుతున్నాయి. ఈ తొలగింపులకు సంబంధించిన కారణాలను ఎన్నికల సంఘం పారదర్శకంగా వెల్లడించాలి. అర్హులైన ఓటర్లకు నోటీసులు, తమ వాదన వినిపించుకునే అవకాశం, అప్పీల్ సౌకర్యం కల్పించాలి. అవసరమైతే స్వతంత్ర ఆడిట్ నిర్వహించి లోపాలను సరిదిద్దాలి. ఈసీఐనెట్ వంటి డిజిటల్ సేవలను విస్తరించడంతోపాటు ఫిర్యాదుల పరిష్కారాన్ని వేగవంతం చేయాలి.
ఎన్నికల ప్రక్రియపై వచ్చే సందేహాలను ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా చూడకుండా, వాటికి ఆధారాలతో సమాధానాలు ఇవ్వాలి. రాజకీయ పార్టీలు బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి. మీడియా వాస్తవాలను నిర్ధారించి ప్రజలకు అందించాలి. ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కాపాడుతూ, దాని నిర్ణయాల్లో పారదర్శకతను పెంచాలి. ఓటరు జాబితాలోని ప్రతి పేరు ఒక పౌరుడి స్వరానికి ప్రతీక. ఆ స్వరం కనుమరుగుకాకుండా చూడటమే ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ. ఆరోపణలను నివృత్తి చేసి ప్రజల విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవడం ఎన్నికల సంఘం, కేంద్ర ప్రభుత్వం బాధ్యత.
