అసలైన కాపీరైట్ హక్కుదారులు లేదా వారి అధికారిక ప్రతినిధులకే ఉల్లంఘనలపై ఫిర్యాదు చేసే హక్కు ఉండాలి. అందువల్ల కాపీరైట్ పేరుతో ఎవరైనా వ్యక్తిగతంగా డబ్బులు అడిగితే చెల్లించడం పరిష్కారం కాదు. పోలీసులు, సైబర్ క్రైమ్ విభాగాలను సంప్రదించడం, బెదిరింపు సందేశాలు, ఈమెయిళ్లు, లావాదేవీల వివరాలను భద్రపరచడం అవసరం. సోషల్ మీడియా సంస్థలు కూడా వినియోగదారుల సంఖ్యను పెంచడమే కాకుండా, వారి ఖాతాలు, ఆదాయం, డిజిటల్ గుర్తింపును రక్షించే బాధ్యతను సమానంగా తీసుకోవాలి. లేకపోతే కాపీరైట్ రక్షణ కోసం రూపొందించిన వ్యవస్థలే సైబర్ దోపిడీకి ఆయుధాలుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.!
డా. మార్గం-అడుగు, ఎడిటోరియల్
సాంకేతికత అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ సైబర్ మోసాల రూపాలు కూడా మారుతున్నాయి. ఒకప్పుడు బ్యాంకు ఖాతాలు, ఓటీపీలు, క్రెడిట్ కార్డుల చుట్టూ తిరిగిన మోసాలు ఇప్పుడు సామాజిక మాధ్యమాల ఖాతాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయి. తాజాగా ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో వెలుగులోకి వచ్చిన నకిలీ కాపీరైట్ ఫిర్యాదుల వ్యవహారం ఇందుకు మరో ఉదాహరణ. కాపీరైట్ ఉల్లంఘన పేరుతో ముందుగా ఖాతాలను బెదిరించడం, అనంతరం ఫిర్యాదులు ఉపసంహరించుకోవడానికి డబ్బులు డిమాండ్ చేయడం కొత్త తరహా డిజిటల్ దోపిడీగా మారుతోంది.
మెటా సంస్థకు చెందిన ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో కొందరు మోసగాళ్లు ఇతరుల పోస్టులపై ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పుడు కాపీరైట్ ఫిర్యాదులు చేస్తున్నారు. వరుసగా ఫిర్యాదులు వస్తే ఖాతా తాత్కాలికంగా నిలిచిపోవచ్చు. కంటెంట్ తొలగిపోవచ్చు. లేదా మానిటైజేషన్ ఆగిపోవచ్చు. ఇదే భయాన్ని నేరగాళ్లు తమకు అనుకూలంగా మలుచుకుంటున్నారు. ఖాతాను తిరిగి సాధారణ స్థితికి తెచ్చేందుకు లేదా మరిన్ని ఫిర్యాదులు చేయకుండా ఉండేందుకు డబ్బులు అడుగుతున్నారు.
ఈ మోసం ఎంత ప్రభావం చూపుతోందో ‘లాస్ట్ ఇన్ టైమ్ హిస్టరీ’ అనే ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీ ఉదంతం స్పష్టం చేస్తోంది. 15 లక్షలకు పైగా ఫాలోవర్లు ఉన్న ఈ పేజీ పాత చారిత్రక చిత్రాలను ప్రచురిస్తుంది. పబ్లిక్ డొమైన్‌లో ఉన్న లేదా హక్కుదారుల అనుమతి పొందిన చిత్రాలనే ప్రచురిస్తున్నప్పటికీ, ఈ ఏడాదిలోనే డజన్ల కొద్దీ నకిలీ కాపీరైట్ ఫిర్యాదులు ఎదురయ్యాయని దాని నిర్వాహకుడు ఓలి వెల్లడించారు. ఒకే ఈమెయిల్ ఐడీ నుంచి పలు పోస్టులపై ఫిర్యాదులు రావడం, అనంతరం టెలిగ్రామ్ వంటి ప్రైవేట్ మెసేజింగ్ యాప్‌ల ద్వారా డబ్బులు డిమాండ్ చేయడం ఈ వ్యవహారంలో పద్ధతి ప్రకారం జరుగుతున్న మోసాన్ని సూచిస్తోంది.
ఒక సందర్భంలో ఖాతాను తిరిగి పొందేందుకు ఓలి క్రిప్టోకరెన్సీ రూపంలో 50 డాలర్లు చెల్లించారు. భారత కరెన్సీలో ఇది సుమారు రూ.4,700. అయితే డబ్బు చెల్లించిన తర్వాత కూడా మళ్లీ కాపీరైట్ స్ట్రైక్స్ రావడం ఈ మోసం వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశాన్ని బయటపెట్టింది. ఒక్కసారి డబ్బు చెల్లిస్తే సమస్య ముగుస్తుందనే హామీ ఉండదు. పైగా బాధితుడు మరింతగా నేరగాళ్ల వలలో చిక్కుకునే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి లేదా ఒక పేజీ సమస్య కాదు. 15 లక్షల మంది ఫాలోవర్లు ఉన్న మరో ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వినియోగదారుడు కూడా తన ఖాతాను కాపాడుకునేందుకు మోసగాడికి 50 డాలర్లు చెల్లించినట్లు వెల్లడించారు. ఖాతా నిలిచిపోవడం వల్ల గతంలో వచ్చిన వేల రూపాయల ఆదాయాన్ని కోల్పోయానని ఆయన పేర్కొన్నారు. సోషల్ మీడియా ఖాతా ఇప్పుడు వ్యక్తిగత వేదిక మాత్రమే కాదు. అనేకమందికి అది ఆదాయ వనరు, వ్యాపార సాధనం, బ్రాండ్ గుర్తింపు కూడా. అందువల్ల ఖాతా నిలిచిపోవడం నేరుగా ఆర్థిక నష్టానికి దారితీస్తోంది.
ఈ వ్యవహారంలో మరో కీలక ప్రశ్న మెటా బాధ్యతపై తలెత్తుతోంది. అసలైన కాపీరైట్ ఫిర్యాదును, నకిలీ ఫిర్యాదును గుర్తించడంలో సంస్థ వ్యవస్థలు విఫలమవుతున్నాయన్నది క్రియేటర్ల ప్రధాన ఆరోపణ. ఫిర్యాదు వచ్చిన వెంటనే తగిన స్థాయిలో పరిశీలన జరగకపోతే, ఫిర్యాదు చేసే వ్యక్తి నిజంగా హక్కుదారుడేనా అనే విషయాన్ని నిర్ధారించకుండానే కంటెంట్‌పై చర్యలు తీసుకోవడం బాధితులకు తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తుంది. అప్పీల్ ప్రక్రియకు వారాల సమయం పడుతుందని వినియోగదారులు చెబుతున్న నేపథ్యంలో సమస్య మరింత తీవ్రమవుతోంది.
మెటా మాత్రం బాధితుల ఇబ్బందులు తమకు అర్థమవుతున్నాయని, విచారణ అనంతరం తప్పుగా తొలగించిన కంటెంట్‌ను పునరుద్ధరించామని, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి దాడులను అడ్డుకునేందుకు అదనపు భద్రతా చర్యలు చేపట్టామని చెబుతోంది. అయితే కేవలం కంటెంట్‌ను తిరిగి పెట్టడం సరిపోదు. ఫిర్యాదు వ్యవస్థనే నేరగాళ్లు దుర్వినియోగం చేయకుండా నిరోధించడం అసలు పరిష్కారం.
మరోవైపు, వెరిఫైడ్ ఖాతాలకు నెలవారీ రుసుము చెల్లిస్తే 24 గంటల లైవ్ చాట్ కస్టమర్ సపోర్ట్ లభించడం, సాధారణ వినియోగదారులకు మాత్రం వేగవంతమైన సహాయం అందకపోవడం కూడా ప్రశ్నార్థకమే. డిజిటల్ వేదికలపై ఆదాయం సంపాదించే లక్షలాది క్రియేటర్లకు సమర్థవంతమైన ఫిర్యాదు పరిష్కార వ్యవస్థ అత్యవసరం.
అసలైన కాపీరైట్ హక్కుదారులు లేదా వారి అధికారిక ప్రతినిధులకే ఉల్లంఘనపై ఫిర్యాదు చేసే హక్కు ఉండాలి. అందువల్ల కాపీరైట్ పేరుతో ఎవరైనా వ్యక్తిగతంగా డబ్బులు అడిగితే చెల్లించడం పరిష్కారం కాదు. పోలీసులు, సైబర్ క్రైమ్ విభాగాలను సంప్రదించడం, బెదిరింపు సందేశాలు, ఈమెయిళ్లు, లావాదేవీల వివరాలను భద్రపరచడం అవసరం.
సైబర్ నేరగాళ్లు సాంకేతికతను ఎంత వేగంగా తమకు అనుకూలంగా మలుచుకుంటున్నారో ఈ ఘటన మరోసారి నిరూపిస్తోంది. సోషల్ మీడియా సంస్థలు కూడా వినియోగదారుల సంఖ్యను పెంచడమే కాకుండా, వారి ఖాతాలు, ఆదాయం, డిజిటల్ గుర్తింపును రక్షించే బాధ్యతను సమానంగా తీసుకోవాలి. లేకపోతే కాపీరైట్ రక్షణ కోసం రూపొందించిన వ్యవస్థలే సైబర్ దోపిడీకి ఆయుధాలుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
