హైదరాబాద్: తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉప ముఖ్యమంత్రి మరియు ఆర్థిక శాఖ మంత్రి శ్రీ భట్టి విక్రమార్క మల్లు గారు 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన వార్షిక బడ్జెట్ను శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టారు. “ప్రజల ప్రయోజనాలే పరమావధి” అనే నినాదంతో రూపొందించిన ఈ బడ్జెట్ మొత్తం వ్యయం రూ. 3,24,234 కోట్లుగా ప్రతిపాదించారు. ఇందులో రెవెన్యూ వ్యయం రూ. 2,34,406 కోట్లు కాగా, మూలధన వ్యయం రూ. 47,267 కోట్లుగా ఉంది. గత ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధ్వంసాన్ని సరిదిద్దుతూ, రాష్ట్రాన్ని ప్రగతి పథంలో నడిపించడమే ఈ బడ్జెట్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యమని మంత్రి పేర్కొన్నారు.
TELANGANA BUDGET
ఆర్థిక స్థితిగతులు,వృద్ధి రేటు:
తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థ దేశ సగటు కంటే మెరుగైన వృద్ధిని నమోదు చేస్తోంది. 2025-26లో రాష్ట్ర స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GSDP) రూ. 17,82,198 కోట్లుగా నమోదైంది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 10.7 శాతం వృద్ధి. రాష్ట్ర తలసరి ఆదాయం కూడా గణనీయంగా పెరిగి రూ. 4,18,931కి చేరుకుంది, ఇది దేశ తలసరి ఆదాయం (రూ. 2,19,575) కంటే 1.9 రెట్లు ఎక్కువ. 2047 నాటికి తెలంగాణను 3 ట్రిలియన్ US డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా తీర్చిదిద్దడమే లక్ష్యమని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ప్రధాన రంగాలు – కేటాయింపులు (కోట్లలో):
- పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి – 33,688
- విద్యా రంగం – 26,674
- వ్యవసాయం మరియు రైతు సంక్షేమం – 23,179
- నీటి పారుదల శాఖ – 22,615
- విద్యుత్ శాఖ – 21,285
- పురపాలక మరియు పట్టణాభివృద్ధి – 17,907
- వైద్య మరియు ఆరోగ్య శాఖ – 13,679
- రవాణా, రోడ్డు మరియు భవనాల శాఖ – 12,789
- ఎస్సీ (SC) సంక్షేమం – 11,784
- బిసి (BC) సంక్షేమం – 12,511
నూతన పథకాలు, కీలక నిర్ణయాలు:
- ఇందిరమ్మ కుటుంబ జీవిత బీమా పథకం: రాష్ట్రంలోని 1.15 కోట్ల కుటుంబాలకు ప్రతి కుటుంబానికి రూ. 5 లక్షల జీవిత బీమా కల్పించే ఈ పథకం 2026, జూన్ 2 నుండి ప్రారంభం కానుంది.
- విద్యార్థులకు బ్రేక్ఫాస్ట్ పథకం: 2026-27 విద్యా సంవత్సరం నుండి ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ప్రీ-ప్రైమరీ నుంచి ఇంటర్మీడియట్ వరకు విద్యార్థులకు పాలు మరియు రాగిజావతో కూడిన పౌష్టికాహారాన్ని అందించనున్నారు.
- ఇంటర్ విద్యార్థులకు మధ్యాహ్న భోజనం: ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలల్లో చదివే విద్యార్థులకు కూడా మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని విస్తరిస్తున్నారు.
- హైదరాబాద్ పునర్ వ్యవస్థీకరణ: పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం జీహెచ్ఎంసీని గ్రేటర్ హైదరాబాద్, సైబరాబాద్ మరియు మల్కాజిగిరి అనే మూడు నగరపాలక సంస్థలుగా విభజించారు.
- భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ: సుమారు 30 వేల ఎకరాల్లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన ఈ నూతన నగరాన్ని నిర్మించబోతున్నారు.
రైతు, మహిళా సంక్షేమం:
రైతు భరోసా కింద ఎకరాకు ఏడాదికి రూ. 12,000 పెట్టుబడి సాయం మరియు సన్న వడ్లకు క్వింటాకు రూ. 500 బోనస్ అందిస్తున్నారు. మహాలక్ష్మి పథకం ద్వారా మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం కొనసాగుతోంది, దీనివల్ల ఇప్పటివరకు మహిళలకు రూ. 9,222 కోట్ల పొదుపు జరిగింది. మహిళా శక్తి మిషన్ ద్వారా ఐకేపీ సంఘాలకు రూ. 1 లక్ష కోట్ల బ్యాంకు రుణాలు ఇప్పించే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది.
మౌలిక సదుపాయాలు, ఐటీ:
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 7,450 కి.మీ. గ్రామీణ రోడ్లను HAM (Hybrid Annuity Mode) పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించారు. వరంగల్ విమానాశ్రయ నిర్మాణ పనులను వేగవంతం చేయనున్నారు. ఐటీ రంగంలో వృద్ధిని పెంచడానికి ‘గ్రిడ్’ (GRID) విధానం ద్వారా నగరం చుట్టూ ఐటీని విస్తరిస్తున్నారు. అలాగే, రాష్ట్రంలోని 118 ప్రభుత్వ ఐటీఐలను అడ్వాన్స్డ్ టెక్నాలజీ సెంటర్ (ATC)లుగా ఉన్నతీకరించారు.
మొత్తంమీద, ఈ బడ్జెట్ సామాన్యుడిపై పన్నుల భారం వేయకుండా, కొత్త సంపదను సృష్టిస్తూ పేదరికాన్ని నిర్మూలించే దిశగా అడుగులు వేస్తోందని ప్రభుత్వం ధీమా వ్యక్తం చేసింది.
